Y tế TP HCM sẽ thành ‘bệnh viện không tường’

TP HCM sẽ kết nối các cơ sở y tế thành ‘một bệnh viện không tường’, người dân có thể khám gần nhà nhưng vẫn tiếp cận được chuyên môn các bệnh viện đầu ngành mà không phải nhiều lần chuyển viện hay làm lại hồ sơ.

Khái niệm “bệnh viện không tường” được PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TP HCM, giải thích là cách hình dung về một hệ thống y tế mà các cơ sở khám chữa bệnh không còn hoạt động riêng lẻ. Thay vào đó, từ trạm y tế, bệnh viện khu vực đến các bệnh viện tuyến cuối được kết nối bằng hồ sơ sức khỏe điện tử, bệnh án điện tử, dữ liệu dùng chung và hệ thống hội chẩn từ xa.

Khi đó, người bệnh có thể khám tại cơ sở gần nơi sinh sống. Nếu cần chuyển lên tuyến trên, bác sĩ tiếp nhận sẽ có ngay hồ sơ điều trị, kết quả xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh và đơn thuốc trước đó. Các bệnh viện đầu ngành cũng có thể hội chẩn, hỗ trợ chuyên môn từ xa cho tuyến dưới, thay vì để mọi trường hợp đều phải chuyển lên trung tâm.

Mô hình này xuất phát từ những thay đổi của TP HCM sau khi mở rộng không gian đô thị. Trong nhiều năm, các bệnh viện chuyên sâu chủ yếu tập trung ở khu vực nội thành. Cách tổ chức này từng phù hợp khi quy mô thành phố còn nhỏ, nhưng nay khiến nhiều người dân ở các khu vực cửa ngõ phải di chuyển hàng chục km để khám chữa bệnh.

Hiện, đa số các bệnh viện tuyến cuối vẫn tiếp nhận số lượng lớn bệnh nhân mắc những bệnh lý phổ biến do năng lực giữa các tuyến chưa đồng đều. Việc chuyển viện cũng chưa thật sự thuận lợi khi dữ liệu khám chữa bệnh chưa được liên thông hoàn toàn. Không ít người bệnh vẫn phải mang theo hồ sơ giấy, phim chụp hoặc thực hiện lại một số xét nghiệm ở cơ sở mới.

Theo ông Thượng, để khắc phục tình trạng này, TP HCM lựa chọn phát triển hệ thống y tế theo hướng “đa cực”, tức hình thành nhiều trung tâm y tế đủ mạnh tại các cửa ngõ và vùng phát triển mới thay vì tiếp tục tập trung nguồn lực vào khu vực trung tâm. Các “cực” này được kết nối về chuyên môn và dữ liệu, vận hành như một hệ thống thống nhất thay vì những bệnh viện hoạt động độc lập.

“Đa cực không có nghĩa mỗi địa phương đều xây một bệnh viện giống nhau hay chia đều bác sĩ, trang thiết bị”, ông nói. Điều quan trọng là mỗi khu vực đều đủ năng lực đáp ứng phần lớn nhu cầu khám chữa bệnh của người dân, còn các ca bệnh phức tạp sẽ được kết nối với bệnh viện tuyến cuối.

Để nhiều cơ sở y tế có thể vận hành như một hệ thống thống nhất, thành phố xác định phải xây dựng đồng thời hai nền tảng là liên thông dữ liệu và liên thông chuyên môn.

Về dữ liệu, thời gian qua TP HCM đẩy mạnh triển khai hồ sơ sức khỏe điện tử cho người dân, bệnh án điện tử tại các bệnh viện và xây dựng kho dữ liệu sức khỏe dùng chung. Cụ thể, thành phố đang lập hồ sơ sức khỏe điện tử gắn liền với chương trình khám sức khỏe miễn phí toàn dân, dự kiến hoàn tất năm nay. Đây là nền tảng quan trọng để người bệnh có một hồ sơ xuyên suốt, giúp bác sĩ ở các cơ sở khác nhau có thể tiếp cận lịch sử khám chữa bệnh thay vì phải bắt đầu lại từ đầu mỗi lần chuyển viện.

Về chuyên môn, thành phố từng bước xây dựng mạng lưới hỗ trợ giữa các bệnh viện. Các bệnh viện tuyến cuối không chỉ tiếp nhận người bệnh mà còn chuyển giao kỹ thuật, đào tạo, luân phiên bác sĩ và hội chẩn từ xa cho các bệnh viện cửa ngõ và bệnh viện khu vực. Nhờ đó, nhiều kỹ thuật trước đây chỉ thực hiện ở tuyến cuối đang được triển khai ngay tại địa phương, giảm số ca phải chuyển viện.

Theo ông Thượng, khi hai nền tảng này được kết nối đồng bộ, các cơ sở y tế sẽ không còn hoạt động như những đơn vị riêng lẻ mà trở thành “một bệnh viện không tường” trên phạm vi toàn thành phố.

Thực tế, định hướng này đã được triển khai thời gian qua. Nhiều bệnh viện cửa ngõ như Đa khoa khu vực Thủ Đức, Củ Chi, Hóc Môn cùng các bệnh viện khu vực Bình Dương, Bà Rịa, Vũng Tàu đang được các bệnh viện tuyến cuối chuyển giao kỹ thuật, hội chẩn, đào tạo và luân phiên bác sĩ để nâng cao năng lực điều trị.

Song song đó, các bệnh viện lớn cũng mở rộng theo mô hình “một bệnh viện – nhiều cơ sở”. Sau khi Cơ sở 2 của Bệnh viện Nhân dân Gia Định hoạt động tại Bệnh viện Đa khoa Sài Gòn cũ, đơn vị tiếp tục định hướng xây dựng Cơ sở 3 tại Phú Mỹ. Bệnh viện Đa khoa Bình Dương phát triển Cơ sở 2 tại Trung tâm Y tế Bắc Tân Uyên. Nhiều bệnh viện chuyên khoa như Phạm Ngọc Thạch, Tâm thần, Mắt, Răng Hàm Mặt, Tai Mũi Họng và Da Liễu cũng có kế hoạch mở cơ sở tại các khu vực phát triển mới.

Theo định hướng của Sở Y tế, mỗi cực phát triển sẽ có đầy đủ các chuyên khoa thiết yếu như cấp cứu, hồi sức, nội, ngoại, sản, nhi, chẩn đoán hình ảnh và xét nghiệm để xử lý phần lớn bệnh lý thường gặp. Trên nền tảng đó, từng khu vực sẽ phát triển thêm các chuyên khoa mũi nhọn phù hợp với thế mạnh riêng.

Ông Thượng cho biết khi mạng lưới này hoàn thiện, người dân sẽ không còn phải mặc định vào khu vực trung tâm để tiếp cận dịch vụ kỹ thuật cao. Thay vào đó, phần lớn nhu cầu khám chữa bệnh sẽ được đáp ứng ngay tại địa phương, còn các bệnh viện tuyến cuối tập trung điều trị những ca bệnh phức tạp và giữ vai trò hạt nhân chuyên môn của toàn hệ thống.

Lê Phương