Dự án mật có thể giúp CXMT nắm công nghệ DRAM của Samsung

CXMT được cho là đã lập kế hoạch kéo dài nhiều năm để lấy được công nghệ và nhân lực từ Samsung nhằm đẩy nhanh quá trình sản xuất DRAM.

Nhật báo NoCut News của Hàn Quốc tuần này công bố tài liệu rò rỉ từ tòa án, trong đó công tố viên cho biết CXMT đã xây dựng kế hoạch dài hạn mang tên “Dự án Hợp Phì” vào tháng 8/2016, chỉ hai tháng sau khi công ty được thành lập tại thành phố thuộc tỉnh An Huy.

“Dự án Hợp Phì” được xây dựng bởi trưởng bộ phận nghiên cứu của công ty và cũng là cựu lãnh đạo Samsung Electronics. Một trong những mục tiêu là sở hữu tài liệu tổng hợp quy trình (PRP) sản xuất DRAM 10 nm của Samsung trước tháng 9/2016. Đây là bộ tài liệu gồm 620 bước, chứa thông tin về thiết bị và giá trị cần nhập vào hệ thống, vốn khó kiếm được bằng tiền bạc hay thời gian đơn thuần.

Khác với thiết kế, quy trình sản xuất bán dẫn không phải thứ mà các doanh nghiệp dễ dàng nắm bắt thông qua tuyển dụng nhân lực cấp cao. Nó được tích lũy dựa trên những công nghệ đã đưa vào chế tạo hàng loạt nhiều năm, kết hợp với liên tục sửa lỗi và tăng sản lượng. Thành công hay thất bại của các công ty bán dẫn không phụ thuộc vào thiết kế, mà ở quy trình sản xuất. Samsung Electronics đã đầu tư 1.600 tỷ won (1,1 tỷ USD) trong vòng 5 năm để sản xuất hàng loạt DRAM 10 nm.

Các mục tiêu khác của dự án gồm tuyển dụng kỹ sư then chốt của Samsung trước tháng 10/2016, hoàn tất quá trình nghiên cứu phát triển vào tháng 7/2017 và bắt đầu sản xuất wafer DRAM đầu tiên vào tháng 8/2018 với sản lượng 10.000 tấm mỗi tháng.

CXMT được cho là từng tìm cách chế tạo chip 18 nm dựa trên trí nhớ của các kỹ sư Samsung mới tuyển dụng. Tuy nhiên, phương án không đạt hiệu quả và công ty đã tự xây dựng tài liệu vào tháng 9/2016, sau khi thu thập được PRP của hãng Hàn Quốc.

Các công tố viên Hàn Quốc bắt đầu điều tra từ tháng 1/2024, sau khi phát hiện dấu hiệu công nghệ bán dẫn cốt lõi của Samsung Electronics bị tuồn sang Trung Quốc kể từ năm 2016. NoCut News nhấn mạnh sự việc không đơn thuần là “một công ty đánh cắp, sao chép công nghệ nào đó từ doanh nghiệp cùng ngành”.

Năm 2016, phần lớn thị trường DRAM toàn cầu nằm trong tay ba hãng lớn gồm Samsung, Micron và SK Hynix. Khi thành lập, CXMT không có cơ sở hạ tầng nghiên cứu và được cho là cũng không có kế hoạch phát triển cụ thể.

Theo Tom’s Hardware, chỉ mất hai năm từ khởi đầu như vậy đến khi xuất xưởng wafer DRAM đầu tiên có thể coi là thành tích chưa từng có tiền lệ, thậm chí gần như bất khả thi nếu không có được tài liệu sở hữu trí tuệ từ đối thủ, do quá trình xây dựng và vận hành nhà máy sản xuất chip nhớ thường mất 2-4 năm, chưa tính thời gian nghiên cứu. CXMT năm 2019 thông báo tự thiết kế chip DDR4 dung lượng 8 Gb bằng “công nghệ độc lập, mang tính nhảy cóc” và bắt đầu bán DRAM tại Trung Quốc.

Cơn sốt AI bùng nổ mang đến mức độ tăng trưởng đáng kinh ngạc cho CXMT, từ 4% thị phần toàn cầu quý II/2025 lên 10% sau một năm, đánh dấu lần đầu nhóm ba hãng chip nhớ hàng đầu thế giới kiểm soát dưới 90% thị phần trong vòng hơn 10 năm qua.

Năng lực sản xuất của CXMT cũng được mở rộng ra ba nhà máy chuyên chế tạo wafer 300 mm và dự kiến đạt sản lượng 350.000 tấm mỗi tháng năm nay, gần bằng mức 375.000-385.000 tấm của Micron. CXMT cũng đang lên kế hoạch mở nhà máy thứ hai ở Bắc Kinh, đặt mục tiêu xuất xưởng hơn 600.000 wafer mỗi tháng khi cơ sở này bắt đầu hoạt động.

Các bước tiến của CXMT không chỉ đến từ thị phần DRAM toàn cầu. Doanh thu tăng trưởng 716% trong quý II/2026, cùng đợt mở bán công khai trên sàn chứng khoán STAR tại Thượng Hải vào tháng 7 cũng giúp cổ phiếu công ty tăng 466% giá trị, mang lại 8,6 tỷ USD và biến CXMT trở thành nhà sản xuất chip bán dẫn đắt giá nhất trên thị trường chứng khoán Trung Quốc.

Trước đó, theo Chosun, Đơn vị Điều tra Tội phạm công nghệ thông tin, thuộc Văn phòng Công tố quận Trung tâm Seoul của Hàn Quốc, ngày 23/12/2025 thông báo truy tố 10 cựu nhân viên và nhà nghiên cứu của Samsung Electronics, vì làm rò rỉ công nghệ cốt lõi của quốc gia. Trong đó, một chuyên gia bị cáo buộc chuyển “dữ liệu về quy trình sản xuất DRAM 10 nm” bằng cách chép tay lên 12 trang giấy, trước khi chuyển đến làm việc cho CXMT hồi tháng 9/2016.

Thống kê của công tố viên Hàn Quốc khi đó cho thấy Samsung có thể đã chịu thiệt hại “ít nhất hàng chục nghìn tỷ won”. Tom’s Hardware nhận định con số có thể vào khoảng 40.000 tỷ won, tương đương 29,5 tỷ USD.

Điệp Anh tổng hợp