Giới siêu giàu tìm chỗ cất vàng

Trước biến động kinh tế và địa chính trị, giới siêu giàu thế giới chi hàng triệu USD thuê hầm tư nhân ở nước ngoài để cất giữ vàng vật chất.

Năm 2009, khi mới mở công ty kinh doanh kim loại quý Silver Bullion tại Singapore, ông Gregor Gregersen từng phải giấu các thỏi bạc dưới gầm giường rồi mang ra ga tàu điện ngầm giao cho khách.

Khi lượng khách hỏi thuê chỗ cất giữ tài sản tăng lên, ông chuyển sang đầu tư hệ thống hầm chứa chuyên dụng. Hiện Silver Bullion vận hành The Reserve, tòa nhà lưu trữ kim loại quý 6 tầng gần sân bay Changi, có sức chứa tối đa 500 tấn vàng và 10.000 tấn bạc.

Không riêng cơ sở của Gregersen, các hầm lưu trữ tư nhân trên thế giới đang liên tục mở rộng để đón làn sóng gửi vàng từ giới nhà giàu. Thay vì mua vàng chứng chỉ hay gửi trong két sắt ngân hàng truyền thống, nhiều triệu phú USD ở Mỹ, châu Âu và Trung Đông chọn mua vàng vật chất rồi đưa ra khỏi quốc gia đang sinh sống. Việc phân tán tài sản sang nước thứ ba giúp họ tránh rủi ro khi một ngân hàng đổ vỡ hoặc hệ thống tài chính nội địa gặp khủng hoảng.

Dịch vụ lưu trữ này có ngưỡng đầu tư ban đầu cao, đi kèm quy trình bảo mật khắt khe. Một công ty quản lý tài sản tại châu Âu yêu cầu khách muốn gửi vàng ở Zurich (Thụy Sĩ) hoặc Singapore phải có tối thiểu 400.000 USD. Nếu chọn gửi trong các hầm ngầm xuyên núi thuộc dãy Alps, mức tối thiểu lên tới 5 triệu USD. Ở phân khúc cao hơn, một xưởng tinh luyện vàng tại Thụy Sĩ đang phát triển dịch vụ kho riêng cho nhóm khách sở hữu từ 50 triệu USD và đã ghi nhận trường hợp ký gửi hơn 200 triệu USD.

Với quy mô tài sản hàng chục triệu USD, tiêu chí chọn hầm của giới siêu giàu không dừng ở độ dày của cánh cửa thép, hệ thống cảm biến chấn động hay camera giám sát. Điều họ ưu tiên là hình thức lưu ký tách biệt (segregated storage).

Thay vì gộp chung vào kho tổng như tại các ngân hàng thương mại, từng thỏi vàng của khách được đóng dấu số seri định danh, cất trong ngăn độc lập và có chứng nhận quyền sở hữu hợp pháp. Chủ tài sản có thể trực tiếp đến phòng chờ riêng để kiểm tra các thỏi vàng của mình bất cứ lúc nào. Bên cạnh đó, hệ thống luật pháp tại quốc gia đặt kho, quy trình kiểm toán độc lập, gói bảo hiểm và thời gian làm thủ tục rút vàng khẩn cấp cũng là những yếu tố quyết định.

Nhu cầu thuê kho tăng cao khiến nhiều trung tâm lưu trữ lớn rơi vào tình trạng quá tải. Một đại lý kim loại quý tại London (Anh) đang phải tìm địa điểm xây thêm kho mới vì cơ sở hiện tại gần kín chỗ. Tại Thụy Sĩ, một số boong-ke quân sự cũ từ thời Thế chiến II trong lòng núi đá cũng được các công ty tư nhân mua lại, cải tạo thành pháo đài cất giữ vàng, tác phẩm nghệ thuật và dữ liệu cho các gia tộc giàu có.

Tại châu Á, Singapore đang trở thành điểm đến chính của dòng vàng dịch chuyển từ phương Tây. Theo ước tính của Công ty tư vấn kim loại quý J. Rotbart & Co., lượng vàng tư nhân cất giữ tại đảo quốc này đã tăng 16 lần kể từ năm 2014, vượt mốc 800 tấn vào năm 2025. Hai tổ hợp kho tư nhân lớn nhất tại đây là The Reserve và Le Freeport có tổng sức chứa hơn 2.200 tấn nhưng nhiều khu vực đã kín chỗ. Quốc gia này thu hút giới siêu giàu nhờ vị trí trung chuyển hàng không thuận tiện, miễn thuế hàng hóa và dịch vụ (GST) đối với kim loại quý đầu tư, cùng môi trường chính trị ổn định.

Xu hướng tìm hầm cất vàng của giới thượng lưu diễn ra trong bối cảnh nhu cầu vàng toàn cầu năm 2025 đạt mức kỷ lục 5.002 tấn, theo báo cáo của Hội đồng Vàng thế giới (WGC). Trong đó, nhu cầu mua vàng đầu tư – bao gồm vàng thỏi, tiền xu vàng và các quỹ ETF – chiếm tới 2.175 tấn (hơn 43%), cho thấy kim loại quý vẫn là kênh trú ẩn hàng đầu của giới nhà giàu trước những biến động toàn cầu.

Ngọc Ngân (Theo Bloomberg, CNBC, Financial Times)