Thủ tướng: Ngân sách phải chia sẻ với người dân, doanh nghiệp

Thủ tướng cho rằng các biện pháp giảm thuế xăng tác động mạnh tới thu ngân sách, nhưng cần thực hiện để kiểm soát lạm phát, ổn định giá cả.

Kết luận phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 10 sáng 4/11, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh quyết tâm giữ mục tiêu tăng trưởng hai chữ số gắn với ổn định kinh tế vĩ mô. Trong đó, kiểm soát lạm phát được ưu tiên cao nhất trong hai tháng cuối năm.

Theo ông, nếu tăng trưởng cao nhưng không kiểm soát được lạm phát, giữ ổn định giá, thành quả tăng trưởng không lan tỏa được tới nền kinh tế, người dân.

Đề cập các giải pháp, Thủ tướng cho biết việc giảm giá điện được thực hiện trên cơ sở đánh giá rất kỹ tình hình tài chính của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN). Còn các biện pháp về thuế với xăng dầu triển khai từ đầu năm tác động mạnh tới thu ngân sách.

“Vì mục tiêu kiểm soát lạm phát, ổn định giá, kinh tế vĩ mô, ngân sách nhà nước phải có trách nhiệm chia sẻ với nền kinh tế, người dân và doanh nghiệp”, Thủ tướng nói.

Từ ngày 1/11, giá điện bình quân giảm 2%, về 2.159,9 đồng một kWh, áp dụng tới hết tháng 3/2027. Bộ Công Thương cũng áp biểu giá bán lẻ điện sinh hoạt lũy tiến 5 bậc, thay vì 6 bậc như trước.

Cùng thời điểm, thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt với các loại xăng được đưa về 0%, đến hết ngày 31/3/2027. Theo báo cáo tại phiên họp, việc giảm thuế giúp giá xăng trong nước giảm 1.575-1.804 đồng một lít, dự kiến ngân sách hụt thu hơn 7.672 tỷ đồng.

Tại họp báo Chính phủ cùng ngày, Thứ trưởng Tài chính Nguyễn Đức Chi cho biết chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân 10 tháng tăng 4,57% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mục tiêu cả năm (khoảng 4,5%). Điều này tạo áp lực lớn lên công tác điều hành giá những tháng còn lại.

Theo ông Chi, điện sinh hoạt và xăng dầu có trọng số lần lượt 4,81% và 4,53% trong rổ tính CPI. Đây là những mặt hàng thiết yếu, tác động trực tiếp đến chỉ số giá tiêu dùng, ảnh hưởng gián tiếp thông qua chi phí sản xuất, vận chuyển và phân phối hàng hóa, dịch vụ.

Giá nhiên liệu giảm giúp doanh nghiệp vận tải, logistics tiết kiệm chi phí, khi xăng dầu chiếm khoảng 40% chi phí vận chuyển hành khách đường sông và 40-50% vận tải đường bộ. Việc giảm giá điện cũng góp phần hạ chi phí sinh hoạt của người dân, đầu vào cho doanh nghiệp.

Bộ Tài chính ước tính, việc giảm thuế xăng và giá điện giúp mức tăng CPI tháng 11 so với tháng 10 thấp hơn khoảng 0,5 điểm phần trăm. Từ đó, mức tăng CPI bình quân năm nay có thể thấp hơn khoảng 0,08 điểm phần trăm.

Thứ trưởng Chi cho biết Bộ Tài chính đã trình Ban Chỉ đạo điều hành giá các kịch bản gắn với 5 nhóm giải pháp trọng tâm để kiểm soát CPI bình quân cả năm ở khoảng 4,5%.

Cùng với chính sách tiền tệ, tài khóa, nhà điều hành tiếp tục thực hiện các chính sách thuế, phí phù hợp để giảm chi phí đầu vào. Với hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá, các cơ quan phải rà soát kỹ thời điểm, mức điều chỉnh và đánh giá tác động đến CPI, đời sống người dân, hoạt động sản xuất kinh doanh.

Bộ Tài chính cũng yêu cầu tăng kiểm tra kê khai, niêm yết giá, xử lý đầu cơ, găm hàng. Khi chi phí đầu vào giảm, doanh nghiệp phải điều chỉnh giá bán phù hợp.

Về bảo đảm nguồn cung, Thủ tướng Lê Minh Hưng giao Bộ Công Thương chủ động điều hòa cung cầu hàng hóa thiết yếu, nhất là xăng dầu, điện. Bộ này phải hoàn thiện nghị định về kinh doanh xăng dầu, trình Chính phủ trong tháng 11, lưu ý cắt giảm tối đa các khâu trung gian, giảm chi phí lưu thông.

Ngân hàng Nhà nước điều hành chủ động, nhịp nhàng để ổn định giá trị đồng tiền cả về lãi suất và tỷ giá. Hệ thống ngân hàng tiếp tục giảm chi phí để hạ mặt bằng lãi suất cho vay với sản xuất kinh doanh.

Theo số liệu của Bộ Tài chính, thu ngân sách nhà nước 10 tháng đạt gần 2,45 triệu tỷ đồng, bằng 96,4% dự toán năm. Cùng kỳ, các khoản thuế, phí được miễn, giảm, gia hạn đạt 366.600 tỷ đồng.

Giải ngân hơn 708.000 tỷ đồng vốn đầu tư công trong 10 tháng

Theo số liệu của Bộ Tài chính, lũy kế đến hết tháng 10, cả nước giải ngân gần 708.570 tỷ đồng vốn kế hoạch năm 2026, đạt trên 74% kế hoạch Thủ tướng giao. Nếu loại trừ khoảng 30.675 tỷ đồng vốn ngân sách địa phương tiết kiệm cho dự án đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, tỷ lệ này là 76,6%.

So với cùng kỳ năm ngoái, số vốn giải ngân tăng hơn 217.524 tỷ đồng, tương đương gần 20%. Bộ Tài chính đánh giá tốc độ giải ngân trong tháng 10 tích cực so với diễn biến những tháng đầu năm.

Một số bộ và địa phương giải ngân khối lượng vốn lớn, ước 10 tháng trên 20.000 tỷ đồng, như Hà Nội và TP HCM lần lượt khoảng 125.400 tỷ và 111.000 tỷ đồng. Ở khối bộ ngành, Bộ Quốc phòng giải ngân khoảng 38.600 tỷ đồng, Bộ Công an 34.100 tỷ và Bộ Xây dựng 21.700 tỷ đồng.

Tuy vậy, vẫn còn địa phương, bộ ngành giải ngân chưa đạt kế hoạch. Báo cáo Thủ tướng tại phiên họp Chính phủ thường kỳ ngày 4/11, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết, năm nay Bộ được giao gần 42 tỷ đồng vốn công để thực hiện nhiệm vụ đầu tư cho 6 dự án.

Trong đó, dự án Trung tâm Nghiên cứu khoa học và công nghệ hạt nhân tại Đồng Nai chiếm khoảng 95,5% kế hoạch vốn, song mới giải ngân đạt 6,8%. Điều này khiến tỷ lệ giải ngân chung của Bộ chỉ đạt 8,2%.

Theo Bộ trưởng, tiến độ giải ngân chậm chủ yếu do dự án có tính chất đặc thù. Để tháo gỡ khó khăn, Bộ đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, lãnh đạo Bộ trực tiếp đôn đốc, chỉ đạo xử lý các khó khăn, vướng mắc của dự án.

Phương Dung