Dự kiến ‘không cào bằng’ khi giao đại học tự xét GS, PGS

Đại học được tự xét, bổ nhiệm giáo sư, phó giáo sư tùy theo số giảng viên, tỷ trọng nguồn thu, chứ không cào bằng giữa các trường, ứng viên, theo dự kiến của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Nội dung trên nằm trong dự thảo thông tư về tiêu chuẩn, điều kiện và quy trình bổ nhiệm, miễn nhiệm chức danh giáo sư, phó giáo sư (GS, PGS) ngày 5/11 của Bộ.

Cụ thể, người đứng đầu các đại học quyết định thành lập hội đồng đánh giá ứng viên GS, PGS theo ngành, nhóm ngành hoặc theo vị trí chức danh cần tuyển chọn, có thể theo từng đợt hoặc định kỳ hàng năm.

Việc này khác những năm trước, khi việc xét công nhận đạt tiêu chuẩn chức danh GS, PGS qua 3 cấp. Đầu tiên, các trường đại học thành lập hội đồng cơ sở để xem xét, đánh giá, chọn ứng viên đủ tiêu chuẩn, đề xuất Hội đồng ngành/liên ngành thẩm định. Sau đó, Hội đồng ngành lại trình Hội đồng Giáo sư Nhà nước xem xét, công nhận những người đạt chuẩn. Cuối cùng, các trường tiếp tục khâu bổ nhiệm.

Khi giao các trường tự xét GS, PGS, Bộ dự kiến phải căn cứ thực tế, bổ nhiệm gắn với vị trí việc làm, nhu cầu sử dụng và năng lực của mỗi trường.

Về định mức, số lượng GS, PGS tối đa của nhóm ngành dự kiến căn cứ số lượng giảng viên có trình độ tiến sĩ; tỷ trọng thu từ các hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; quy mô đào tạo nghiên cứu sinh.

Như vậy, số lượng GS, PGS sẽ không cào bằng mà tùy thuộc vào từng trường. Ở mức tối đa, số lượng GS của nhóm ngành không vượt quá 25% tổng số PGS.

Về tiêu chuẩn, Bộ đưa ra các tiêu chí, tiêu chuẩn tối thiểu. Các trường được yêu cầu cao hơn.

Tiêu chuẩn chung là ứng viên PGS phải có bằng tiến sĩ từ đủ 3 năm trở lên, với ứng viên GS là ba năm giữ chức danh PGS trở lên. Các ứng viên cần có khả năng sử dụng ngoại ngữ trong chuyên môn (chứng chỉ quốc tế tối thiểu B2), không vi phạm liêm chính học thuật trong 5 năm,…

Ngoài ra, họ đáp ứng ba tiêu chuẩn năng lực gồm: giảng dạy và kết quả đào tạo (tối thiểu 30%); nghiên cứu, sáng tạo tri thức và uy tín khoa học (30%); phát triển tập thể và phục vụ cộng đồng (20%). Các trọng số trên chỉ là tối thiểu, các trường được chủ động sao cho tổng trọng số đạt 100% – là điểm mới so với trước.

Các yêu cầu tối thiểu về thành tích giảng dạy, nghiên cứu với chức danh GS, PGS được Bộ quy định theo từng khối ngành, dự kiến như sau:

Từ năm 2019 đến 2025 – giai đoạn đổi mới xét giáo sư, phó giáo sư theo quyết định 38 của Thủ tướng, Hội đồng Giáo sư Nhà nước đã công nhận gần 3.700 ứng viên.

Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo nêu yêu cầu đổi mới việc này. Theo đó, khi hoàn thiện các quy định cho phù hợp với thông lệ quốc tế và thực tiễn, việc bổ nhiệm được giao về các trường.

Dương Tâm