Miền Bắc tăng đầu tư pin lưu trữ hỗ trợ lưới điện

Tích điện khi nhu cầu thấp và phát trở lại vào giờ cao điểm, các hệ thống pin lưu trữ được ngành điện miền Bắc đưa vào vận hành nhằm giảm áp lực lên lưới trong giờ cao điểm.

Đợt nắng nóng tháng 8, công suất sử dụng điện tại Bắc Ninh có thời điểm lên khoảng 3.229 MW. Khi nhu cầu điện tăng cao, Công ty Điện lực Bắc Ninh (PC Bắc Ninh) huy động khoảng 30 MW từ hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin (BESS) để hỗ trợ lưới điện.

Theo ông Lại Việt Anh, Trưởng phòng Điều độ PC Bắc Ninh, 30 MW không lớn nếu so với tổng công suất sử dụng hơn 3.200 MW, tương đương chưa đầy 1%. Tuy nhiên, điểm quan trọng là lượng điện này được đưa lên lưới đúng lúc hệ thống chịu áp lực cao nhất.

“Giá trị của BESS nằm ở chỗ nguồn điện này được huy động đúng vào thời điểm hệ thống chịu áp lực cao nhất”, ông Việt Anh nói. Nhờ điện được tích trữ từ trước và phát trở lại khi cần, hệ thống được hỗ trợ vận hành ổn định và thời điểm này không phải tiết giảm nhu cầu sử dụng.

BESS là hệ thống lưu trữ, sử dụng các khối pin lớn để tích điện và phát trở lại khi cần. Khác với cách vận hành truyền thống, trong đó điện được sản xuất và tiêu thụ gần như đồng thời, công nghệ này cho phép sạc pin lúc nhu cầu thấp và xả vào những giờ tiêu thụ tăng cao.

Bắc Ninh là một trong những địa phương đang được Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) đầu tư BESS quy mô lớn.

Giai đoạn đầu, EVNNPC dự kiến triển khai tổng cộng 530 MW tại 83 trạm biến áp thuộc các công ty điện lực miền Bắc, chia thành ba giai đoạn. Đến nay, 9 trạm đã hoàn thành lắp đặt.

Một trong những nơi đầu tiên vận hành công nghệ này là Trạm biến áp 110 kV Song Khê tại Bắc Ninh. Ông Hồng Văn Việt, Tổ phó Tổ thao tác lưu động Yên Dũng, cho biết qua thời gian thử nghiệm, hệ thống bước đầu cho thấy hiệu quả trong hỗ trợ cung cấp điện vào giờ cao điểm. Theo ông, pin lưu trữ giúp hạn chế tình trạng phải tiết giảm sản lượng sử dụng điện khi nhu cầu tăng mạnh.

Tại Trạm biến áp 110 kV Yên Phong 4, hệ thống được đưa vào vận hành từ ngày 16/8. Thời điểm sạc, xả pin không cố định mà được lựa chọn theo tình hình thực tế của hệ thống điện.

Ông Nguyễn Văn Dương, Tổ trưởng Tổ thao tác lưu động Yên Phong, cho biết khi nhu cầu điện cao hoặc hệ thống cần huy động thêm nguồn, pin sẽ xả điện hỗ trợ. Ngược lại, khi nhu cầu thấp và điều kiện phù hợp, pin được sạc để dành điện cho những thời điểm cần thiết sau đó.

Theo EVNNPC, hệ thống BESS còn có vai trò giảm nguy cơ quá tải, sự cố, tăng khả năng điều hành linh hoạt. Việc lưu trữ cũng giúp ngành điện khai thác tốt hơn hạ tầng lưới hiện hữu thay vì chỉ dựa vào việc bổ sung nguồn và lưới để đáp ứng nhu cầu tăng vào một số thời điểm.

Ông Đặng Hồng Sơn, Phó giám đốc Ban Quản lý xây dựng Điện miền Bắc, cho biết hệ thống BESS được triển khai không đơn thuần là những khối pin lưu trữ điện. Thiết bị sử dụng pin đi kèm hệ thống làm mát, giám sát và bảo vệ để kiểm soát nhiệt độ, hạn chế nguy cơ sự cố. Hệ thống cũng tích hợp bộ biến đổi công suất, nhờ đó ngoài sạc và phát điện, thiết bị có thể tham gia hỗ trợ ổn định hệ thống điện.

Việc triển khai BESS cũng phát sinh những yêu cầu mới về mặt bằng, an toàn và nhân lực vận hành. Theo ông Sơn, các hệ thống này chủ yếu được lắp tại trạm biến áp hiện hữu, nơi diện tích bố trí thiết bị hạn chế. Quá trình thi công đồng thời phải bảo đảm an toàn tại khu vực có nhiều thiết bị đang mang điện và vận hành liên tục.

Do đó, dự án phải trải qua nhiều bước từ khảo sát, xác định nhu cầu, thiết kế và lựa chọn công nghệ đến mua sắm thiết bị, thử nghiệm, lắp đặt, đấu nối, chạy thử và nghiệm thu.

Khâu vận hành cũng phức tạp hơn. Ngoài các thiết bị điện truyền thống, nhân viên phải theo dõi trạng thái sạc, dòng điện, điện áp và nhiệt độ pin cùng các cảnh báo bất thường, hệ thống làm mát và phòng cháy chữa cháy.

Theo ông Dương, do công nghệ còn mới, nhân viên cần vừa vận hành vừa đào tạo, nghiên cứu và tích lũy kinh nghiệm. Trong giai đoạn đầu, một số trục trặc hoặc lỗi kỹ thuật vẫn cần phối hợp với nhà cung cấp thiết bị để xử lý.

Phương Dung