Những cô gái bán bia trên khán đài bóng chày Nhật Bản

Nhật BảnNhững cô gái đeo thùng bia nặng 15 kg, liên tục lên xuống các bậc khán đài để phục vụ người hâm mộ đã trở thành nét văn hóa đặc trưng của bóng chày Nhật Bản, nhưng cũng gây tranh cãi vì những hành vi quá khích từ khách hàng.

Tại các trận bóng chày ở Nhật Bản, khán giả không cần rời chỗ ngồi để mua bia. Những nhân viên phục vụ mang theo thùng bia tươi trên lưng, len lỏi giữa các hàng ghế đông đúc, rót trực tiếp vào cốc cho khách giữa tiếng cổ vũ náo nhiệt.

Khác với các sân bóng chày thuộc giải nhà nghề Mỹ (MLB), nơi người bán hàng rong thường mang theo bia lon hoặc chai trong thùng giữ lạnh, các sân thuộc giải bóng chày nhà nghề Nhật Bản (NPB) nổi tiếng với hệ thống bán bia tươi di động. Những nhân viên này được gọi là uriko, phần lớn là nữ sinh viên đại học.

Mỗi người phải mang bộ dụng cụ nặng khoảng 15 kg, liên tục di chuyển trên những bậc thang bê tông dốc để tìm khách và phục vụ. Công việc không chỉ đòi hỏi sức khỏe, mà còn cần khả năng giao tiếp và xây dựng quan hệ với những người thường xuyên đến sân.

Với nhiều khán giả, mua bia từ một nhân viên quen thuộc đã trở thành thói quen mỗi khi xem bóng chày. Một lời chào, vài câu chuyện ngắn và cốc bia lạnh góp phần tạo nên trải nghiệm đặc biệt trên khán đài.

Tuy nhiên, do thu nhập của nhân viên phụ thuộc một phần vào số cốc bán được, sự gắn bó giữa khách hàng và người phục vụ đôi khi biến thành những hành vi chi tiêu cực đoan, làm dấy lên tranh cãi về ranh giới giữa sự ủng hộ và việc gây áp lực cho người bán.

Mana Kato, 21 tuổi, từng bán bia tươi Kirin tại nhiều sân bóng chày NPB. Cô vừa nghỉ việc trong tháng 10/2026 để chuẩn bị tốt nghiệp đại học, khép lại ba năm gắn bó với công việc vất vả nhưng nhiều kỷ niệm.

“Công việc thực sự rất nặng nhọc, nhưng cũng vô cùng thú vị”, Kato nói với The Japan Times. “Bạn làm việc trong trạng thái đầy phấn khích, cảm nhận năng lượng từ khán đài và thấy mình là một phần của bầu không khí ấy”.

Kato ứng tuyển năm 2022 sau khi xem các video về nhân viên bán bia trên TikTok. Khi đó, cô gần như không biết gì về bóng chày, thậm chí không rõ một trận có bao nhiêu hiệp hay giải đấu gồm bao nhiêu đội.

Điều thu hút Kato đơn giản là hình ảnh những cô gái phục vụ bia trông hào nhoáng và đầy năng lượng. Tuy nhiên, thực tế khác xa tưởng tượng.

Tùy thời gian thi đấu, cô phải liên tục lên xuống khán đài trong ba đến năm tiếng, thường xuyên làm việc giữa thời tiết oi bức và chỉ có những khoảng nghỉ ngắn để uống nước. “Áp lực thể lực là có thật, nhưng dần dần bạn sẽ biết cách phân phối sức”, Kato kể. “Ban đầu, tôi gần như kiệt sức ngay trước khi hết hiệp ba. Nhưng khi thể lực cải thiện, cảm giác muốn vượt qua kỷ lục của chính mình lại trở thành động lực”.

Những ngày đầu, Kato bán khoảng 100 cốc bia mỗi trận. Sau thời gian tích lũy kinh nghiệm, cô nâng thành tích cá nhân lên mức 369 cốc trong một trận, nhờ kết hợp tốc độ di chuyển, sức bền và khả năng giữ chân khách quen.

Theo Kato, xây dựng được nhóm khách hàng trung thành tại khu vực phụ trách là yếu tố quan trọng nhất để bán được nhiều bia. “Khi bán cốc bia đầu tiên cho một người, tôi giới thiệu mình tên Mana rồi hỏi tên họ. Lần sau gặp lại, tôi gọi họ bằng tên. Nhìn thấy họ vui mừng vì được nhớ đến, tôi biết mình đã biến một người mua tình cờ thành khách quen”, cô kể.

Kato yêu thích công việc đến mức thuyết phục em gái cùng gia nhập đội ngũ phục vụ tại sân. Cô cho biết bản thân may mắn chưa từng gặp tình huống đáng sợ hoặc khó chịu với người hâm mộ.

Bởi vậy, quyết định nghỉ việc sau ba năm khiến cô không khỏi tiếc nuối. “Điều tôi nhớ nhất chắc chắn là những khách hàng quen thuộc”, Kato nói. “Khi cả sân cùng cổ vũ một đội bóng, bạn cảm thấy mình thực sự thuộc về khoảnh khắc đó. Rời xa những gương mặt thân quen và nguồn năng lượng tập thể ấy là điều khó khăn nhất”.

Ở chiều ngược lại, Yuichi Ito, 56 tuổi, là minh chứng cho sức hút của văn hóa mua bia từ nhân viên quen thuộc trên khán đài. Ông hâm mộ Seibu Lions hơn 40 năm và từng đến sân gần 30 trận mỗi mùa trong những năm theo dõi bóng chày thường xuyên nhất. Quãng đường di chuyển dài từ tỉnh Chiba đến sân Belluna Dome ở Saitama đã trở thành một phần thói quen của ông, cũng như việc mua bia từ người phục vụ yêu thích.

Thay vì chọn bất kỳ nhân viên nào đi ngang qua, Ito thường mua từ một người quen. Có giai đoạn, ông chỉ mua bia từ cùng một nhân viên suốt ba mùa liên tiếp. “Khi nhân viên nhớ mặt bạn, bạn không cần chạy đi tìm. Họ sẽ đến tận chỗ ngồi”, Ito nói. “Có một người bán bia quen thuộc khiến ngày xem bóng chày thú vị hơn nhiều. Chỉ cần chào nhau vài câu, uống cốc bia lạnh rồi thưởng thức trận đấu”.

Ito có thể uống bảy hoặc tám cốc bia tươi trong một trận. Tuy nhiên, ông cho rằng trở thành khách hàng trung thành không đồng nghĩa với việc được phép vượt quá giới hạn trong quan hệ với nhân viên phục vụ.

“Họ không phải thần tượng hay người nổi tiếng, mà là những sinh viên đại học phải mang thùng bia 15 kg lên xuống các bậc thang bê tông”, Ito nói. “Tôi chỉ mua lượng bia thực sự uống, thường không quá 10 cốc. Tôi không lén chụp ảnh, không đi theo họ ra hành lang như một số người khác và không khiến họ khó xử”.

Trước đây, Ito từng xây dựng quan hệ khá thân thiết với những nhân viên bán bia quen thuộc. Nhưng khi văn hóa khán đài thay đổi, ông cho rằng việc giữ khoảng cách phù hợp ngày càng quan trọng. “Nguyên tắc của tôi rất đơn giản: trò chuyện vài câu tại chỗ ngồi, uống bia rồi xem bóng chày”, ông nói.

Mặt trái từ những khách hàng quá khích. Đầu tháng 10/2026, một video lan truyền trên mạng xã hội đã phơi bày mặt trái của mối quan hệ giữa nhân viên bán bia và khán giả.

Đoạn video quay tại sân Yokohama cho thấy một người hâm mộ đứng cạnh nữ nhân viên phục vụ, liên tục mua bia tươi rồi đổ thẳng vào thùng chứa đồ uống bỏ đi. Hành động này lặp lại hơn 10 lần liên tiếp. Người mua không có ý định uống, mà chỉ muốn tăng số lượng cốc bán ra của nhân viên.

Ito nhận ra đây là hành vi được gọi là tarugai, tức mua lượng bia tương đương cả thùng từ một nhân viên. Theo ông, hiện tượng này đặc biệt phổ biến tại Tokyo Dome, nơi nhiều nhân viên bán bia có tham vọng bước chân vào ngành giải trí. Một số người xây dựng được nhóm khách hàng ủng hộ trung thành, gần giống văn hóa hâm mộ thần tượng Nhật Bản.

The Japan Times liên hệ với đại diện CLB Yokohama DeNA BayStars, đơn vị có sân nhà là nơi xảy ra sự việc. Đội bóng xác nhận đã biết về đoạn video và đang cân nhắc biện pháp xử lý. Tuy nhiên, CLB không nói rõ mối quan tâm chính của họ là hành vi cố ý lãng phí bia hay bản thân việc mua số lượng lớn để ủng hộ một nhân viên.

Ngoài chuyện chi tiêu quá mức, nhiều CLB Nhật Bản cũng phải đưa ra quy định nhằm kiểm soát cách khán giả tương tác với nhân viên phục vụ.

Trong những năm gần đây, ít nhất năm trong tổng số 12 đội NPB, gồm Seibu Lions, Yomiuri Giants, Chiba Lotte Marines, Fukuoka SoftBank Hawks và Tohoku Rakuten Golden Eagles, đã công bố quy định hạn chế chụp ảnh nhân viên bán bia.

Nhiều đội còn cấm khán giả tặng quà hoặc trao đổi thông tin liên lạc với người phục vụ, nhằm bảo vệ quyền riêng tư và môi trường làm việc của họ.

Với Ito, người làm việc trong ngành du lịch, những tranh cãi gần đây có nguy cơ làm lu mờ một nét văn hóa đặc sắc tại các sân bóng chày Nhật Bản. “Trải nghiệm với các uriko là sự kết hợp giữa lòng hiếu khách Nhật Bản, bia tươi lạnh và một chút văn hóa dễ thương kawaii, thể hiện ngay trong đồng phục của họ”, Ito nói. “Tôi hy vọng du khách đến Nhật Bản cũng có cơ hội trải nghiệm khía cạnh văn hóa này”.

Dù còn những vấn đề cần giải quyết, hình ảnh các nữ nhân viên mang thùng bia trên lưng, len lỏi giữa khán đài và phục vụ từng cốc ngay tại chỗ vẫn là một nét riêng của bóng chày Nhật Bản, nơi việc đến sân không chỉ để theo dõi trận đấu mà còn để tận hưởng bầu không khí và những thói quen đã hình thành qua nhiều thế hệ.

Quang Dũng (theo The Japan Times)