Những công trình dấu ấn ngành điện 80 năm qua

Thủy điện Hòa Bình là một trong những công trình lớn và quan trọng nhất của Việt Nam, nằm trên sông Đà, tỉnh Phú Thọ. Được khởi công xây dựng năm 1979, hoàn thành năm 1994 với sự giúp đỡ của Liên Xô, thủy điện Hòa Bình gồm 8 tổ máy với tổng công suất lắp đặt 1.920 MW, sản lượng điện trung bình hàng năm khoảng 8,5-9 tỷ kWh.

Đập thủy điện Hòa Bình kết cấu bêtông trọng lực và đập đất đá hỗn hợp, cao 128 m, dài 970 m. Hồ Hòa Bình chu vi khoảng 230 km, diện tích mặt hồ khoảng 208 km2, dung tích khoảng 9,45 tỷ m3 nước. Đây là một trong những hồ chứa nước nhân tạo lớn nhất Việt Nam. Ảnh: Lộc Chung

Thủy điện Sơn La là công trình thủy điện lớn nhất Việt Nam và Đông Nam Á, nằm trên sông Đà, thuộc tỉnh Sơn La. Công trình được khởi công ngày 2/12/2005 và hoàn thành ngày 23/12/2012, sớm hơn 3 năm so với kế hoạch, do Tập đoàn Điện lực Việt Nam làm chủ đầu tư.

Nhà máy có tổng công suất lắp đặt 2.400 MW với 6 tổ máy (mỗi tổ 400 MW), sản lượng điện trung bình hàng năm đạt khoảng 10,2-10,5 tỷ kWh. Đập thủy điện cao 138 m, dài gần 962 m, tạo nên hồ chứa rộng khoảng 224 km2 với dung tích hơn 9,2 tỷ m3 nước, trải dài qua ba tỉnh Sơn La, Lai Châu và Điện Biên. Ảnh: Ngọc Thành

Đường dây 500kV Bắc – Nam là hệ thống truyền tải điện cao áp quốc gia, đóng vai trò xương sống trong mạng lưới điện Việt Nam.

Tuyến đường dây 500kV Bắc – Nam đầu tiên (giai đoạn 1) được khởi công năm 1992 và hoàn thành tháng 5/1994, dài hơn 1.487 km, từ Hòa Bình đến Phú Lâm (TP HCM), đi qua 14 tỉnh, thành phố. Công trình có ý nghĩa chiến lược, giúp truyền tải điện năng từ các nhà máy thủy điện lớn ở miền Bắc và miền Trung vào miền Nam, nơi có nhu cầu tiêu thụ cao.

Trong ảnh, đường dây được thi công tại xã Hồng Lĩnh, Hưng Hà, tỉnh Thái Bình cũ, nay là Hưng Yên. Ảnh: Hoàng Anh

Nhà máy nhiệt điện Phú Mỹ rộng khoảng 100 ha tại thị xã Phú Mỹ, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu cũ, khởi công đầu năm 1997 với một nhà máy gồm hai tổ máy tuabin khí, tổng công suất 228 MW, sử dụng khí đồng hành từ mỏ Bạch Hổ. Đến nay Công ty Nhiệt điện Phú Mỹ đã vận hành bốn nhà máy: Phú Mỹ 1, Phú Mỹ 2.1, Phú Mỹ 2.1 mở rộng và Phú Mỹ 4. Toàn bộ hệ thống gồm 13 tổ máy, công suất hơn 2.540 MW, nhằm đáp ứng nhu cầu điện ngày càng cao của miền Nam và cả nước.

Ứng dụng công nghệ tuabin khí chu trình hỗn hợp, Phú Mỹ đạt hiệu suất 45-55%, giảm phát thải so với nhiệt điện truyền thống. Xây dựng theo nhiều giai đoạn để tận dụng khí ngoài khơi, nhà máy với vốn đầu tư hàng tỷ USD đã trở thành trụ cột của hệ thống điện miền Nam, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Ảnh: Trường Hà

Ngoài các dự án do doanh nghiệp nhà nước đầu tư, cũng có nhiều dự án, nhất là năng lượng tái tạo, do tư nhân đầu tư. Nhà máy Điện gió Bạc Liêu ở phường Hiệp Thành, tỉnh Cà Mau (trước đây là xã Vĩnh Trạch Đông, TP Bạc Liêu), được khởi công tháng 9/2010. Đây là dự án điện gió đầu tiên xây dựng trên thềm lục địa ở khu vực Đông Nam Á.

Nhà máy có tổng vốn đầu tư 8.857 tỷ đồng, chia làm ba giai đoạn, sau khi hoàn thành sẽ có tổng cộng 133 trụ tuabin, tổng công suất 241,2 MW. Chính thức hòa mạng lưới điện quốc gia từ tháng 6/2013, đến tháng 3/2020 nhà máy đã đóng góp sản lượng điện một tỷ kWh. Ảnh: Chúc Ly

Nhà máy điện gió Bạc Liêu là một trong những dự án lớn nhất của tỉnh, đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế – xã hội và thu hút khoảng 200.000 lượt khách tham quan mỗi năm.

Dự án trọng điểm quốc gia Cụm Khí – Điện – Đạm Cà Mau được khởi công ngày 9/4/2006 tại xã Khánh An, huyện U Minh, tỉnh Cà Mau, trên diện tích hơn 200 ha, bao gồm các dự án chính: công trình đường ống dẫn khí PM3 – Cà Mau, công suất 2 tỷ m3 mỗi năm; hai Nhà máy điện Cà Mau 1 và 2, tổng công suất 1.500 MW; Nhà máy phân đạm 800.000 tấn một năm.

Nhà máy điện Cà Mau 1 và 2 xây dựng trên diện tích 56 ha, được trang bị công nghệ tuabin khí chu trình hỗn hợp, với cấu hình 2-2-1, mỗi nhà máy bao gồm 2 tuabin khí, 2 lò thu hồi nhiệt và 1 tuabin hơi, trong đó tuabin khí và tuabin hơi đều có công suất 250 MW do tập đoàn của Đức thiết kế, cung cấp và lắp đặt thiết bị. Ảnh: Chúc Ly

Điện mặt trời Trung Nam là một trong những dự án năng lượng tái tạo lớn nhất Việt Nam. Dự án đặt tại Khánh Hòa – nơi có bức xạ mặt trời cao hàng đầu cả nước, thuận lợi để phát triển điện sạch.

Tổ hợp có công suất 450 MW, xây dựng trên diện tích hơn 557 ha, tổng vốn gần 14.000 tỷ đồng.

Dự án khởi công tháng 1/2020, sau 6 tháng đã hoàn thành và phát điện thương mại. Điểm nổi bật là Trung Nam đầu tư đồng bộ hệ thống truyền tải, tự xây dựng trạm biến áp 500 kV và đường dây dài hơn 17 km, sau đó bàn giao cho Nhà nước quản lý, góp phần giảm tải lưới điện quốc gia.

Mỗi năm, nhà máy cung cấp hơn một tỷ kWh điện sạch, đáp ứng nhu cầu cho hàng trăm nghìn hộ dân, giúp giảm phát thải hàng trăm nghìn tấn CO2. Ảnh: Quỳnh Trần