Phe Dân chủ dọa mở loạt cuộc điều tra chính quyền Trump

Loạt nghị sĩ Dân chủ nhanh chóng phát thông điệp cảnh báo về việc điều tra chính quyền Trump sau thắng lợi vang dội trong bầu cử giữa kỳ Mỹ.

“Thuê luật sư đi là vừa!”, hạ nghị sĩ Dân chủ Robert Garcia, thành viên Ủy ban Giám sát Hạ viện, viết trên mạng xã hội X ngày 3/11 sau khi kết quả bầu cử giữa kỳ được công bố với việc đảng này giành quyền kiểm soát cả Thượng viện lẫn Hạ viện Mỹ.

Garcia từng nói rằng nếu đảng Dân chủ giành chiến thắng, ông sẽ đứng ra lãnh đạo các cuộc điều tra nhắm vào vai trò của tỷ phú Elon Musk tại Ban Hiệu suất Chính phủ (DOGE), hoạt động kinh doanh của gia đình Tổng thống Donald Trump, những cáo buộc lạm quyền liên quan tới Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) cùng bê bối của tỷ phú ấu dâm Jeffrey Epstein.

“Chúng tôi không bắt đầu từ con số không”, hạ nghị sĩ Garcia trả lời phỏng vấn báo Punchbowl News hôm 2/11. “Bên cạnh lượng lớn thông tin đã công khai, chúng tôi cũng âm thầm chuẩn bị rất nhiều hồ sơ suốt nhiều tháng qua”.

Thượng nghị sĩ Dân chủ Ron Wyden, người nhiều khả năng sẽ nắm quyền chủ tịch Ủy ban Tài chính Thượng viện, cũng đưa ra lời đe dọa về thẩm quyền tương lai của mình khi đăng ngắn gọn trên X: “Trát triệu tập”.

Hạ nghị sĩ Delia Ramirez trong khi đó điểm mặt hàng loạt quan chức trong chính quyền Trump mà bà sẵn sàng đưa ra điều tra trước quốc hội. “Noem, Markwayne, Miller, Homan, Bovino, có nghe không? Sắp xếp lịch đi là vừa”, bà viết.

“Họ sẽ phải trồng thêm cả một cánh rừng mới đủ gỗ làm giấy in toàn bộ số trát triệu tập mà chúng tôi sắp ban hành”, thượng nghị sĩ Dân chủ Ed Markey tuyên bố.

“Tôi nghĩ chúng tôi sẽ ưu tiên những vấn đề ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí sinh hoạt của người dân, tức là bất kỳ hành vi tham nhũng nào trong chính quyền làm gia tăng giá cả”, thượng nghị sĩ Dân chủ Adam Schiff, thành viên Ủy ban Tư pháp Thượng viện, người từng dẫn dắt các thủ tục luận tội Tổng thống Trump trong nhiệm kỳ đầu tiên, cho biết.

Những lời cảnh báo trên báo hiệu các cuộc điều tra sắp làm rúng động Washington khi quốc hội khóa mới nhóm họp vào tháng 1/2027. Sau hai năm ở thế thiểu số và gần như bất lực trong việc xoay chuyển tình thế, đảng Dân chủ đang chuẩn bị sử dụng quyền kiểm soát lưỡng viện quốc hội để ban hành loạt trát triệu tập nhắm vào các quan chức chính quyền Trump.

Đảng Dân chủ nhiều tháng qua đã chuẩn bị cho thời khắc này, lên kế hoạch điều tra và gửi các yêu cầu cung cấp tài liệu, bước đệm để tung ra trát triệu tập ngay khi họ nắm quyền kiểm soát các ủy ban quốc hội.

Các hạ nghị sĩ Dân chủ trong Ủy ban Tư pháp và Ủy ban An ninh Nội địa trong hai năm qua đã nhiều lần lên tiếng phản đối chính sách truy quét nhập cư cũng như nhiều quyết sách khác của ông Trump. Cùng lúc, phe Dân chủ tại Thượng viện cũng có thể tận dụng quyền chủ tịch ủy ban vừa giành được để tự mình kích hoạt những cuộc điều tra riêng.

Theo giới quan sát, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth là một trong những gương mặt dễ nằm trong tầm ngắm của phe Dân chủ nhất. Ngay từ trước khi giành lại thế đa số tại lưỡng viện, đảng này đã trình các điều khoản luận tội đối với Bộ trưởng Hegseth, cáo buộc ông với hàng loạt tội danh từ tiến hành cuộc chiến phi pháp với Iran đến cản trở quyền giám sát của quốc hội.

Lãnh đạo phe Dân chủ tại Hạ viện Hakeem Jeffries thậm chí còn tuyên bố vào tháng trước rằng “một trong những việc đầu tiên” phe Dân chủ sẽ làm khi nắm quyền kiểm soát là “đánh bật Pete Hegseth khỏi chính trường”.

Các ủy ban quốc hội sở hữu quyền hạn điều tra sâu rộng, trong đó có thẩm quyền triệu tập quan chức chính quyền ra điều trần, đồng thời buộc họ phải nộp tài liệu, thông tin liên lạc cùng những hồ sơ liên quan.

Chủ tịch các ủy ban cũng nắm giữ quyền lực cá nhân rất lớn. Quy chế Hạ viện cho phép chủ tịch các ủy ban ký trát triệu tập, đồng nghĩa một số tân chủ tịch thuộc phe Dân chủ có thể yêu cầu quan chức chính quyền cung cấp chứng cứ hoặc tài liệu mà không cần nhận được đồng thuận từ phe Cộng hòa. Việc phớt lờ trát triệu tập có thể kích hoạt thủ tục kết tội coi thường quốc hội.

Hai cựu cố vấn của Tổng thống Trump là Steve Bannon và Peter Navarro đều từng bị kết tội coi thường quốc hội sau khi từ chối tuân thủ trát triệu tập từ ủy ban Hạ viện điều tra vụ bạo loạn Đồi Capitol và mỗi người đều phải nhận án phạt 4 tháng tù.

Vũ Hoàng (Theo Fox News, Politico, Guardian)