Số lượng siêu thị mini dự báo tăng gấp 3 lần

Số lượng siêu thị mini ở Việt Nam dự báo đạt 30.000 cửa hàng vào 2030, gấp 3 lần hiện tại, theo chuyên gia.

Dự báo do ông Chinh Phạm, Trưởng nhóm chuyên gia thị trường Trung tâm Nghiên cứu Kinh doanh và Hỗ trợ Doanh nghiệp (BSA), nêu tại buổi trao đổi thuộc khuôn khổ Lễ hội kỷ niệm 30 năm Hàng Việt Nam chất lượng cao, cuối tuần qua.

Theo chuyên gia, siêu thị mini (minimart) đầu tiên xuất hiện ở TP HCM đầu thập niên 1990 và giờ bước vào giai đoạn bùng nổ chưa từng có. Việt Nam đang có khoảng 10.000 minimart, dự kiến vượt mốc 30.000 vào 2030. Tốc độ tăng trưởng của kênh này kỳ vọng duy trì trên 20% mỗi năm.

“Tốc độ mở mới trung bình mỗi ngày trong thời gian qua là 5 minimart nhưng hiện đã đạt 10 cửa hàng mỗi ngày”, ông Chinh cho biết.

Mô hình này phát triển mạnh nhờ đáp ứng tốt nhu cầu “mua sắm gấp gáp” và thói quen tiêu dùng thay đổi. Thay vì đi chợ truyền thống buổi sáng, nhiều người thành thị chọn siêu thị mini hay cửa hàng tiện lợi sau khi tan làm, từ 17h đến 21h.

“Nhu cầu chuẩn bị bữa ăn sau giờ làm giúp điểm bán gần nhà có lợi thế. Người mua có thể ghé lấy món đồ còn thiếu mà không cần thực hiện một chuyến mua sắm lớn”, chuyên gia BSA phân tích.

Yếu tố khác là hành vi mua sắm của người tiêu dùng thay đổi. Tâm lý “chống lãng phí” của các bà nội trợ ngày càng cao, dẫn đến tỷ lệ dự trữ đồ tươi sống trong tủ lạnh các gia đình đã giảm tới 20%. Vì vậy, nhu cầu mua sắm dự trữ sẵn thực phẩm và thói quen đi siêu thị lớn định kỳ sụt giảm.

Trước đó, khảo sát trực tuyến người tiêu dùng TP HCM và Hà Nội của Q&Me cũng chỉ ra 81% chọn siêu thị mini và cửa hàng tiện lợi để mua sắm vì gần nhà, nơi làm việc; 28% nói rằng giờ mở cửa thuận tiện. Trong nhóm này, siêu thị mini được chọn để mua sắm hàng ngày nhiều hơn cửa hàng tiện lợi.

Để duy trì tăng trưởng, các chuỗi siêu thị mini đang dần mở rộng về các khu vực cận thành thị và nông thôn. Động thái nhằm mục đích “khóa” nguồn tăng trưởng cho tương lai, tận dụng lợi thế chi phí mặt bằng còn rẻ. Khảo sát cho thấy đến 70% số minimart mở mới có địa chỉ là ở các xã.

Về thị phần, chuyên gia BSA đánh giá các chuỗi nội địa duy trì sức mạnh trước các đối thủ ngoại ngày càng đông và cạnh tranh mạnh mẽ. Gần đây, chuỗi Ohmee từ Trung Quốc đã tham gia thị trường. Tuy nhiên, các thương hiệu như WinMart+, Bách Hóa Xanh, Co.op Food và Satrafoods dự báo vẫn áp đảo.

Siêu thị mini bùng nổ góp phần giúp kênh bán lẻ hiện đại (MT) duy trì đà mở rộng thị phần, từ 16% lên 20%, theo BSA. Ngược lại, bán lẻ truyền thống (GT) sẽ sụt giảm từ 68% năm nay xuống còn 60% vào 2030.

Dù vậy, đây vẫn là kênh chiếm ưu thế chi phối thị trường, theo chuyên gia. Ông Đinh Công Trí, Giám đốc chiến lược kinh doanh cấp cao TT Group, cho rằng GT duy trì sức sống đáng kể nhờ khả năng thích ứng với đặc điểm tiêu dùng và cũng đang nâng cấp, đặc biệt với mô hình tạp hóa.

Ví dụ, trong nhóm hàng vật dụng nhà cửa, chăm sóc cá nhân và làm đẹp, tỷ trọng đóng góp giá trị của tạp hóa nhỏ (mom & pop) giảm từ 38% năm 2022 xuống 18% năm 2030. Trong khi, tạp hóa gia đình quy mô lớn (family grocery) chiếm 20-30% số điểm bán nhưng sẽ vươn lên giữ 20% thị phần giá trị. Nhóm này lợi thế nhờ diện tích lớn, quản lý kho bài bản và khả năng tạo ra giá trị đơn hàng cao hơn.

Ông Trí lưu ý chuyển biến đáng chú ý là thế hệ chủ cửa hàng. Thay những tiểu thương lớn tuổi, ngày càng nhiều người 30-40 tuổi tiếp quản hoặc mở mới cửa hàng. Họ tư duy công nghệ tốt, ứng dụng phần mềm quản lý tồn kho, lập các nhóm Zalo, Facebook để nhận đơn hàng trong khu dân cư, thậm chí livestream.

Nhờ vậy, tạp hóa truyền thống không còn đơn thuần là điểm bán trực tiếp (offline) mà phát triển thành mô hình lai (hybrid), kết hợp giữa bán trực tiếp và trực tuyến (online), mở ra hướng phát triển mới.

Viễn Thông