Như Quỳnh thưở đôi mươi, khi mới vào nghề. Là con của đôi nghệ sĩ cải lương Tiêu Lang và Kim Xuân, đầu thập niên 1970, bà được đạo diễn Trần Đắc mời đảm nhận vai đầu tiên phim Bài ca ra trận. Nghệ sĩ sớm nổi tiếng với vẻ đẹp thanh lịch, nụ cười duyên cùng khuôn mặt đậm nét Á Đông.

Gần đây, bà gây chú ý với vai người mẹ hiền hậu trong Trại buôn người – phim điện ảnh đang gây “sốt” phòng vé. Khi biết con trở thành nạn nhân của một đường dây tội phạm, bà lần theo dấu vết, tình nguyện vào sào huyệt, nơi con bị giam giữ.

Nghệ sĩ trên poster phim Đến hẹn lại lên (1974) của đạo diễn Trần Vũ. Diễn viên vào vai Nết, cô gái làng quê quan họ trong tác phẩm lấy bối cảnh thời kháng chiến chống Mỹ. Phim đại thắng ở Liên hoan phim Việt Nam 1975, mang về cho Như Quỳnh danh hiệu Nữ diễn viên chính xuất sắc.

Như Quỳnh trong một phân cảnh phim Đến hẹn lại lên. Giai đoạn này, nghệ sĩ được nhiều đạo diễn chú ý, trở thành một trong những biểu tượng sắc đẹp màn ảnh thập niên 1970. Đạo diễn Lưu Trọng Ninh từng nhận xét thế mạnh của Như Quỳnh là vẻ đẹp hiền dịu với đôi mắt một mí, ẩn chứa nhiều cảm xúc.

Sau Đến hẹn lại lên, Như Quỳnh tiếp tục được mời vào loạt phim như Mối tình đầu, Hà Nội mùa chim làm tổ, Hy vọng cuối cùng.

Như Quỳnh bên nhiếp ảnh gia Hữu Bảo trong lễ cưới năm 1980. Nghệ sĩ mặc áo dài đỏ đô, uốn tóc xoăn. Áo may từ cây vải nhung, do họ hàng của bà từ Pháp gửi về.

Với Như Quỳnh, vợ chồng bà đến với nhau nhờ định mệnh. Cả hai quen biết lúc bà đã có bạn trai, từng tính chuyện cưới xin. Thế nhưng sau đó, người yêu Như Quỳnh, một diễn viên xiếc, quyết định đi nước ngoài lập nghiệp. Đám cưới không thành khiến bà buồn bã một thời gian dài. Lúc ấy, ông Hữu Bảo qua lại chăm sóc, động viên bà, cả hai dần nảy sinh tình cảm.

Như Quỳnh nói đến nay vẫn khắc ghi ký ức đám cưới thời bao cấp. Gia đình đãi tiệc đơn giản với nước trà, bánh ngọt cùng vài mâm cỗ mời họ hàng.

Thập niên 1990, Như Quỳnh (giữa) tập trung vào dạng vai trưởng thành, giàu chiều sâu tâm lý. Năm 2000, bà ghi dấu ấn khi đóng phim điện ảnh Mùa hè chiều thẳng đứng của đạo diễn Trần Anh Hùng. Bà vào vai chị cả tên Sương, chịu nhiều đau khổ khi chồng có con riêng, diễn xuất cùng Lê Khanh (trái) và Trần Nữ Yên Khê.

Như Quỳnh ở tuổi ngoài 40. Hiện, ở tuổi 72, nghệ sĩ vẫn giữ được đam mê dù nhiều đồng nghiệp cùng thời đã giã từ màn ảnh. Sắp tới, bà muốn đóng thêm những dạng vai mới, như một nhân vật phản diện có bản chất lương thiện, vì cuộc đời sóng gió mà phải làm việc xấu. “Lẽ ra, tuổi của tôi nên hạn chế ‘chạy show’, nhưng ham đóng quá, vẫn phải tiếp tục lên đường”, diễn viên cho biết.