Triển lãm ‘Ẩm thực Nam Bộ thời kháng chiến’

Bảo tàng Chứng tích chiến tranh triển lãm chuyên đề Ẩm thực Nam Bộ thời kháng chiến, tái hiện nét sinh hoạt đời thường, sáng tạo của quân dân qua các món ăn dân dã. Hoạt động chào mừng 80 năm Cách mạng Tháng Tám, Quốc khánh 2/9 và kỷ niệm 50 năm ngày thành lập bảo tàng.

Không gian nấu nướng với bếp củi đất nung, nồi niêu, chén bát sành sứ và cà mèn đựng đồ ăn. Những vật dụng này quen thuộc, gắn liền với đời sống thường nhật trong sinh hoạt ẩm thực từ thời chiến đến thời bình.

Ngoài những vật dụng gồm chén đĩa, niêu, rổ rá còn có các đồ dùng sinh hoạt được chế tạo phù hợp cho những chuyến hành quân, bữa cơm dã chiến như bi đông, lập là, mâm, ca (vật dụng để đựng nước).

Một du khách nước ngoài xem các cách thức vận chuyển, cất giữ lương thực trên người của bộ đội.

Triển lãm còn giới thiệu các hiện vật thể hiện những hành động thầm lặng của người dân để hỗ trợ lương thực từ hậu phương ra tiền tuyến.

Chiếc nồi bị thủng lỗ, từng được bà Lê Thị Khuynh nấu cơm cho chiến sĩ. Đêm 15/6/1968, tại xã Vĩnh Lộc (TP HCM), bà Khuynh ở lại hậu phương nấu cơm cho đội dân công hỏa tuyến khoảng 60 người (đa phần là phụ nữ) làm nhiệm vụ vận chuyển đạn dược phục vụ chiến dịch Mậu Thân.

Bà nấu 60 phần cơm nhưng khi đến điểm hẹn tại ngã ba kênh Láng Cát, đơn vị bị địch tập kích. Vụ nổ làm 32 người hy sinh, 21 người bị thương. Nồi bị trúng bom thủng lỗ nhưng bà không bỏ đi mà lấy đinh nhôm đóng lại, tiếp tục dùng. Chiếc nồi không còn đơn thuần là vật dụng bếp núc, mà trở thành chứng tích chiến tranh.

Mô hình bếp Hoàng Cầm cùng video giới thiệu được trưng bày.

Đây là loại bếp dã chiến do chiến sĩ Hoàng Cầm sáng tạo năm 1951 trong kháng chiến chống Pháp. Bếp được thiết kế chìm dưới đất, có hệ thống ống dẫn khói dài và phân tán ra nhiều hướng, giúp khói tỏa mỏng và tan nhanh, khó bị phát hiện từ xa. Cấu tạo này vừa giữ bí mật, vừa tiết kiệm nhiên liệu, lại phù hợp nấu ăn cho bộ đội trong rừng núi hay nơi đóng quân.

Bếp Hoàng Cầm trở thành một sáng kiến nổi bật, gắn liền với hình ảnh “hậu cần trong lòng đất” của quân đội nhân dân Việt Nam.

Mô hình bàng – loài cây cũng được tù nhân Côn Đảo tận dụng làm thức ăn.

Mỗi khi được ra sân sinh hoạt, người tù thường nhanh tay nhặt lá rụng và trái non để ăn ngay hoặc lấy quả khô đập ra lấy hạt. Họ còn lén giấu lá đem vào phòng giam rồi xé nhỏ, trộn vào cơm thiu, cá ươn để bớt mùi hôi khó nuốt.

Lá bàng chứa chất kháng khuẩn nên được tù nhân giã nát đắp vào vết thương. Trong ngục tù, cây bàng trở thành biểu tượng của sự sống và niềm hy vọng.

Nhiều du khách trải nghiệm cách xay bột bằng cối đá.