Ung thư vùng kín trẻ hóa, nhiều ca chưa đến 30 tuổi

TS.BS Mai Bá Tiến Dũng, Trưởng khoa Nam học, Bệnh viện Bình Dân, tại hội thảo tập huấn chuẩn châu Âu về nam khoa ngày 5/6, cho biết thực tế lâm sàng gần đây ghi nhận số ca ung thư cơ quan sinh dục nam đến viện muộn ở mức đáng lo ngại.

Riêng ung thư dương vật, mỗi tuần bệnh viện phẫu thuật khoảng 5-6 ca. Tuy nhiên, đa số người bệnh nhập viện khi đã ở giai đoạn muộn (T3), rất hiếm trường hợp phát hiện sớm (T1). Trong khi đó, đến giai đoạn T3, cơ hội điều trị bảo tồn hầu như không còn, nhiều trường hợp bắt buộc phải cắt đoạn dương vật.

Theo bác sĩ Dũng, ung thư dương vật thường xuất hiện ở nam giới từ 40 tuổi trở lên, song gần đây ghi nhận xu hướng trẻ hóa rõ rệt. Bệnh viện từng tiếp nhận bệnh nhân mới 25 tuổi, nhiều trường hợp khoảng 28 tuổi đã phải phẫu thuật cắt đoạn do phát hiện muộn.

Mới đây, một nam bệnh nhân 28 tuổi sau điều trị ổn định và không tái phát đã tìm đến bác sĩ với mong muốn được tạo hình lại dương vật để có thể đứng tiểu tiện và cải thiện chất lượng sống. Các bác sĩ sau đó sử dụng vạt da cơ ở cánh tay quay để tái tạo cơ quan sinh dục cho người bệnh.

Dễ nhầm với sùi mào gà

Ung thư dương vật diễn tiến âm thầm, không phát triển ồ ạt. Ban đầu, người bệnh chỉ xuất hiện một nốt sẩn nhỏ ở vùng quy đầu hoặc dưới da quy đầu. Sau khoảng 6 tháng đến một năm, tổn thương lan rộng dần thành khối sùi lớn giống bông cải, dễ chảy máu. Nhiều trường hợp bị nhầm với sùi mào gà, dẫn đến điều trị không đúng cách và bỏ lỡ “thời gian vàng”.

“Sùi mào gà thường có chân khu trú rõ, trong khi tổn thương ung thư bám rộng, dễ chảy máu hơn”, bác sĩ Dũng giải thích.

Ung thư tinh hoàn cũng có diễn tiến âm thầm tương tự. Trung bình mỗi tuần, Bệnh viện Bình Dân phẫu thuật 2-3 ca bệnh. Giai đoạn đầu thường không đau, người bệnh chỉ vô tình phát hiện khối cứng nhỏ trong tinh hoàn khi tắm hoặc đến khi tinh hoàn sưng lớn mới đi khám.

Do đó, bác sĩ khuyến cáo nam giới nên chủ động tự kiểm tra cơ quan sinh dục mỗi ngày khi tắm rửa, lộn da quy đầu để vệ sinh và quan sát các bất thường như nốt sùi, vết loét hoặc khối cứng. Với tinh hoàn, cần tự sờ nắn hai bên để phát hiện sớm khối u.

“Bác sĩ tốt nhất của mỗi người chính là bản thân mình”, bác sĩ Dũng nói, cho biết các gói khám sức khỏe định kỳ hiện chưa bao gồm danh mục tầm soát chuyên sâu cho hai bệnh lý này.

Giữ khả năng làm cha cho bệnh nhân ung thư

Không chỉ đe dọa tính mạng, ung thư cơ quan sinh dục nam còn ảnh hưởng lớn đến khả năng sinh sản. Theo bác sĩ Dũng, hóa trị và xạ trị – hai phương pháp điều trị quan trọng – có thể gây tổn thương nghiêm trọng tế bào sinh tinh, khiến người bệnh mất khả năng sản xuất tinh trùng. Vì vậy, bảo tồn khả năng sinh sản trước điều trị đang được xem là chiến lược bắt buộc và mang tính nhân văn.

Đối với trẻ dưới 15 tuổi, xu hướng hiện nay là lưu giữ tế bào mầm trong mô tinh hoàn để bảo tồn khả năng sinh sản. Trong trường hợp buộc phải xạ trị, bác sĩ ưu tiên kỹ thuật xạ trị khu trú hoặc di chuyển tinh hoàn ra ngoài vùng tia xạ nhằm giảm tổn thương hệ sinh tinh.

Với nam giới trưởng thành còn khả năng xuất tinh, giải pháp tối ưu là trữ đông tinh trùng trước điều trị để phục vụ thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) sau này. Những trường hợp không thể xuất tinh do ung thư tinh hoàn hoặc ung thư cơ quan sinh dục có thể được phân lập tinh trùng trực tiếp từ mô tinh hoàn để lưu trữ.

Tuy nhiên, tỷ lệ tinh trùng hồi phục sau rã đông không đạt tuyệt đối. Theo bác sĩ Dũng, mức hồi phục 60-65% đã được xem là thành công. Hiện kỹ thuật trữ đông vi giọt (micro-droplet) được đánh giá là hướng đi triển vọng giúp ổn định chất lượng tinh trùng tốt hơn.

Thời gian tới, ngành niệu khoa Việt Nam dự kiến hợp tác với Hội Tiết niệu châu Âu nhằm triển khai các chương trình tầm soát, nghiên cứu và thống kê quy mô lớn đối với nhóm bệnh lý này.

Lê Phương