Vệ tinh Nga áp sát radar không gian ‘đang hỗ trợ Ukraine’

Vệ tinh Kosmos 2612 của Nga nhiều lần chuyển hướng bay, tiếp cận vệ tinh ICEYE X36 được cho là đang hỗ trợ quân đội Ukraine.

Dữ liệu từ nền tảng theo dõi vệ tinh Satellite Map ngày 19/10 cho thấy Kosmos 2612 bay cách ICEYE X36 khoảng 26 m, khoảng cách được đánh giá là cực kỳ gần và tiềm ẩn nguy hiểm với hai vật thể đang bay với tốc độ hàng nghìn km/h. Kosmos 2612 gần đây cũng được cho là nhiều lần cơ động để tiến lại gần ICEYE X36 hơn.

“Kosmos 2612 thu hẹp khoảng cách từ vài trăm km xuống mức cực gần với ICEYE X36, sau đó di chuyển quanh vệ tinh này và duy trì giãn cách trong thời gian đáng kể rồi mới rời đi. Chúng tôi chưa thể xác nhận hay bác bỏ thông tin từ nguồn công khai, song chắc chắn rằng hai vật thể đã bay cách nhau 500 m”, công ty dịch vụ không gian tư nhân LeoLabs cho hay.

 

 

Vệ tinh Nga áp sát radar không gian ‘đang hỗ trợ Ukraine’

Theo LeoLabs, kiểu tiếp cận như vậy trên quỹ đạo tầm thấp quanh Trái Đất là khá hiếm gặp.

“Đây không phải tình huống vô tình bay ngang hoặc bay gần theo quỹ đạo thông thường, mà là tiếp cận có kiểm soát, thay đổi vị trí tương đối, duy trì cự ly gần, thực hiện các thao tác hiệu chỉnh đường bay và rời đi có kiểm soát. Có những dấu hiệu cho thấy sự việc giữa Kosmos 2612 và ICEYE X36 nằm trong kịch bản của Nga về tấn công vệ tinh trên quỹ đạo”, LeoLabs nhận định.

Giới chức Nga chưa bình luận về thông tin trên.

ICEYE, công ty có trụ sở tại Phần Lan, cho biết đã nắm được thông tin và đang theo dõi tình hình, khẳng định mạng lưới vệ tinh của họ được thiết kế để đảm bảo vận hành liên tục và chống chịu tác nhân bên ngoài. ICEYE X36 là vệ tinh chụp ảnh mặt đất bằng radar khẩu độ tổng hợp (SAR), được phóng năm 2024.

Ưu điểm của SAR là có thể thu thập hình ảnh bất kể ngày đêm, trong điều kiện thời tiết xấu hoặc có những yếu tố gây cản trở tầm nhìn như khói dày đặc. Tuy nhiên, ảnh SAR có mức độ chi tiết hạn chế hơn so với ảnh chụp bằng cảm biến quang học.

Kể từ khi xung đột bùng phát, dữ liệu vệ tinh của ICEYE đã hỗ trợ nhiều hoạt động của quân đội Ukraine, trong đó có xác định mục tiêu Nga để tập kích. Vệ tinh ICEYE X36 được cho là đang hoạt động dưới sự kiểm soát trực tiếp từ chính phủ Ukraine, dù thông tin này tới nay chưa được xác nhận.

Kosmos 2612 là một trong 6 vệ tinh thuộc nhóm Kosmos 2609-2614 được quân đội Nga phóng lên quỹ đạo ngày 17/4. Chưa rõ cấu hình và mục đích hoạt động của nhóm thiết bị này, song chúng được cho là “vệ tinh kiểm tra”, có khả năng chuyển hướng bay và tiếp cận các vật thể trong không gian.

Chỉ vài tuần sau khi lên không gian, nhóm vệ tinh Kosmos 2610-2614 đã di chuyển vào mặt phẳng quỹ đạo mà nhiều thiết bị ICEYE hoạt động. Ba vệ tinh trong nhóm này từng áp sát ICEYE X36, song không duy trì vị trí cố định gần nó. ICEYE sau đó thay đổi đường bay của vệ tinh, khiến thiết bị của Nga thực hiện thêm các động tác cơ động.

Nga cho biết các “vệ tinh kiểm tra” có nhiệm vụ tiếp cận, đánh giá tình trạng thiết bị trên quỹ đạo trong trường hợp chúng gặp sự cố hoặc trục trặc. Tuy nhiên, các quan chức Mỹ trong những năm qua nhiều lần tuyên bố đây là thiết bị lưỡng dụng có khả năng tấn công vệ tinh khác.

Vệ tinh có thể tác động đến mục tiêu bằng nhiều cách, như phát tín hiệu chế áp điện tử, sử dụng tia laser hoặc chùm vi sóng năng lượng cao để làm hư hại thiết bị quan trắc, phun hóa chất làm hỏng hoặc suy giảm hiệu năng cảm biến và pin Mặt Trời. Chúng cũng có thể dùng cánh tay robot để phá hoại vệ tinh hoặc lao thẳng vào mục tiêu.

 

 

Vệ tinh Nga bám đuôi radar không gian nghi đang hỗ trợ Ukraine

Vệ tinh thường chỉ mang theo lượng nhiên liệu hạn chế để điều chỉnh quỹ đạo. Hành động áp sát khiến vệ tinh mục tiêu phải tiêu hao nhiên liệu nhanh hơn dự kiến, rút ngắn thời gian hoạt động, hạn chế hiệu quả công việc và khiến chúng dễ bị tổn thương hơn trước tai nạn hoặc các vụ tấn công khác.

“Sự việc giữa Kosmos 2612 và ICEYE X36 cho thấy mối đe dọa tấn công tiềm tàng cũng có thể gây gián đoạn đáng kể. Ép vệ tinh rời vị trí dự kiến sẽ cản trở thiết bị làm nhiệm vụ tại khu vực mục tiêu hoặc ít nhất là giảm hiệu quả hoạt động của nó”, Joseph Trevithick và Howard Altman, biên tập viên chuyên trang quân sự Mỹ War Zone, cho hay.

Nguyễn Tiến (Theo War Zone, CNN, AP)