RMIT cùng chuyên gia thúc đẩy chăm sóc sức khỏe, an toàn học đường

Hội nghị Chăm sóc sức khỏe và An toàn học đường Việt Nam 2025 diễn ra vào ngày 2-3/10 tại TP HCM và ngày 10/10 tại Hà Nội. Hội nghị do Đại học RMIT Việt Nam, AmCham Vietnam, Imago Work, Mạng lưới Trường Quốc tế Sài Gòn và Learning Strategies đồng tổ chức, với sự hỗ trợ từ các trường và tổ chức đối tác.

Năm nay, hội nghị mang chủ đề “Nâng cao năng lực chuyên môn trong nhiều lĩnh vực tại Việt Nam”. Sự kiện năm nay mở rộng đối thoại và hành động nhằm củng cố các nỗ lực về chăm sóc sức khỏe, an toàn học đường trên toàn quốc. Theo đó, hơn 500 đại biểu trong nước và quốc tế, bao gồm các chuyên gia giáo dục, người làm công tác xã hội, chuyên gia y tế, tổ chức phi chính phủ trong và ngoài nước, trường quốc tế – song ngữ, đại diện từ các đại sứ quán, lãnh sự quán và các đối tác trong ngành đã quy tụ để chia sẻ ý kiến.

Bà Jodie Altan, Phó Tổng giám đốc phụ trách Đối ngoại tại RMIT Việt Nam cho biết, hội nghị này không chỉ là một sự kiện học thuật, mà còn là cơ hội để cùng nhìn lại, học hỏi và tiếp nhận những chiến lược mới nhằm xây dựng nên những văn hóa chăm sóc sức khỏe, an toàn vững mạnh hơn trên khắp Việt Nam.

“Việc đăng cai hội nghị cũng thể hiện cam kết của RMIT trong việc kết nối tri thức toàn cầu với nhu cầu thực tiễn của Việt Nam, đồng thời góp phần xây dựng những cộng đồng gắn kết và giàu tính hỗ trợ hơn”, bà nói.

Trong ba ngày diễn ra tại TP HCM và Hà Nội, chương trình bao gồm năm phiên toàn thể, 40 phiên thảo luận chuyên đề với sự tham gia của hơn 50 diễn giả trong và ngoài nước. Từ đó, các chuyên gia cùng nhau đi sâu phân tích những thách thức và cơ hội cấp bách nhất trong phạm vi đất nước, khu vực.

Nội dung hội nghị xoay quanh hai chủ đề chính: “Sức khỏe tinh thần và khả năng phục hồi”, “Thực hành an toàn học đường”, bao quát các chủ đề từ an toàn trực tuyến, chăm sóc chấn thương tâm lý đến xây dựng chính sách và chương trình ở cấp độ tổ chức. Các phiên thảo luận được thiết kế ở cả cấp độ nền tảng và trung cấp, vừa đảm bảo tính tiếp cận cho những người mới tham gia, vừa mang đến những trải nghiệm học hỏi chuyên sâu, dựa trên tình huống thực tiễn dành cho các chuyên gia nhiều kinh nghiệm.

Một trong những nội dung nổi bật là các rủi ro mới nổi trong môi trường số. Các chuyên gia cảnh báo trí tuệ nhân tạo đang bị lợi dụng để tạo tin giả, lừa đảo trực tuyến hoặc thao túng tâm lý người dùng trẻ tuổi. Qua đó, họ nhấn mạnh sự cần thiết của giáo dục kỹ năng số và cơ chế hỗ trợ trong trường học. Cách tiếp cận khung 4C (Content – nội dung độc hại, Contact – tương tác nguy hiểm, Conduct – hành vi rủi ro, Commerce – rủi ro tài chính) được đưa ra để giúp nhà trường và phụ huynh nhận diện toàn diện các mối nguy như lừa đảo, tống tiền tình dục (sextortion) hay thao túng bằng công nghệ AI.

Diễn giả cũng lưu ý xu hướng lạm dụng công cụ AI trong deepfake, “AI nudification” hay sự lệ thuộc vào chatbot, từ đó, nhấn mạnh nhu cầu xây dựng năng lực phân biệt – báo cáo – ứng phó trong môi trường số. Tại Việt Nam, nhiều trường hợp học sinh bị dụ dỗ, lừa đảo trực tuyến hoặc trở thành nạn nhân của hình ảnh giả mạo ngày càng được ghi nhận, cho thấy tính cấp thiết của cách tiếp cận có hệ thống như khung 4C.

Đặc biệt, các chuyên gia cũng khuyến cáo khi trẻ em là nạn nhân của sextortion hay bị lừa đảo, nhà trường và phụ huynh cần tuyệt đối tránh tâm lý đổ lỗi. Thay vào đó, những người thân cận cần trấn an, hỗ trợ và đồng hành để các em thấy mình không đơn độc, đồng thời, phối hợp với các nền tảng số, cơ quan chức năng để xử lý.

Ông Michael Tower – Phó giám đốc phụ trách bộ phận Chăm sóc sức khỏe và tâm lý tại RMIT Việt Nam nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo đảm các chuyên gia đang làm việc tại Việt Nam nhận được sự hỗ trợ cần thiết để học hỏi và phát triển chuyên môn, đặc biệt trong các lĩnh vực liên quan đến chăm sóc sức khỏe tinh thần và an toàn học đường.

“Các chuyên gia trên khắp Việt Nam đang làm việc với những nhóm dễ bị tổn thương trong nhiều bối cảnh giáo dục và cộng đồng khác nhau. Hội nghị là cơ hội để đội ngũ chuyên gia Việt Nam và quốc tế cùng trao đổi những giải pháp thực tiễn và nâng cao năng lực, từ đó, có thể hỗ trợ tốt nhất cho các cộng đồng mà chúng ta phục vụ”, ông Tower phân tích.

Tiến sĩ Catriona Moran, Hiệu trưởng Trường Quốc tế Nam Sài Gòn cũng đánh giá hội nghị cho thấy những điều có thể đạt được khi các trường học, tổ chức phi chính phủ và các đối tác cộng đồng cùng nhau chung một mục tiêu “biến đối thoại thành hành động và tạo nên môi trường an toàn, lành mạnh hơn cho học sinh, gia đình”.

Ngoài ra, tinh thần kết nối cũng được đề cao tại sự kiện. Các đại biểu đã tham gia vào nhiều hoạt động giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm và cùng phát triển ý tưởng hợp tác giữa các lĩnh vực. Triển lãm NGO tại cả TP HCM và Hà Nội mang đến cơ hội để các tổ chức giới thiệu sáng kiến, tìm kiếm cơ hội hợp tác, đặc biệt trong các lĩnh vực an toàn học đường, chăm sóc sức khỏe tinh thần, trao quyền cho cộng đồng.

Về giải pháp tăng cường sức khỏe tinh thần trong nhà trường, các chuyên gia giới thiệu mô hình DBT STEPS-A, tập trung vào bốn nhóm kỹ năng: chánh niệm, chịu đựng căng thẳng, điều chỉnh cảm xúc và giao tiếp hiệu quả. Đây được coi như một công cụ thiết thực để giảm lo âu, trầm cảm và củng cố khả năng phục hồi cho học sinh.

Song song, chuyên gia đưa ra một số khuyến nghị ngắn hạn gồm: nâng cao nhận thức trong khuôn viên trường, công khai kênh báo cáo sự cố, hướng dẫn cách lưu giữ bằng chứng và phối hợp với nền tảng số. Về dài hạn, việc tích hợp nội dung “an toàn số” vào chương trình học, cập nhật chính sách bảo vệ và tạo điều kiện để học sinh tham gia các hoạt động lan tỏa thông điệp an toàn là hành động cấp thiết. Mô hình này không chỉ giúp học sinh ứng phó với lo âu, trầm cảm, mà còn rèn luyện kỹ năng quản lý cảm xúc và xây dựng các mối quan hệ tích cực trong học tập, đời sống hằng ngày.

Ngoài ra, các diễn giả gợi mở mô hình Giáo dục thực hành duy trì văn hóa (Culturally Sustaining Pedagogy – CSP), nhấn mạnh việc giảng dạy dựa trên ngôn ngữ mẹ đẻ, văn hóa và bản sắc của học sinh. Mô hình này bao gồm bốn nguyên tắc: tạo ra môi trường chào đón và khẳng định giá trị; đặt kỳ vọng cao và giảng dạy nghiêm túc; xây dựng chương trình giảng dạy và đánh giá mang tính bao trùm; duy trì học tập chuyên môn liên tục.

Sau những chia sẻ hữu ích của chuyên gia, hội nghị Chăm sóc sức khỏe và An toàn học đường Việt Nam 2025 khép lại với thông điệp: Hai lĩnh vực này là ưu tiên then chốt, trụ cột của một xã hội nhân văn và bền vững. Những kết nối và cam kết được vun đắp trong khuôn khổ hội nghị có thể định hình các sáng kiến mới, củng cố năng lực chuyên môn và thúc đẩy hợp tác sâu rộng hơn, từ đó, nâng cao phúc lợi cho trẻ em, thanh thiếu niên, gia đình, cộng đồng trên khắp Việt Nam.

Kể từ năm 2023, sự kiện này đã trở thành một trong những diễn đàn toàn diện, thúc đẩy các thực hành tiên tiến về chăm sóc sức khỏe và an toàn học đường, đồng thời, tạo động lực hợp tác ngày càng chặt chẽ giữa các lĩnh vực, tổ chức chủ chốt.

Quân Đinh