Biệt thự do cụ Trương Trọng Vọng xây dựng năm 1926. Cụ Vọng là thương gia sở hữu hàng trăm chiếc xe xích lô cho thuê tại Hà Nội đầu thế kỷ 20.

Công trình do một kiến trúc sư người Pháp thiết kế, huy động gần 100 nhân công thi công. Hiện ngôi nhà được bà Lê Thanh Thủy, 71 tuổi, cháu ngoại cụ Vọng, gìn giữ.

Cổng vào căn biệt thự được xây theo kiểu tò vò truyền thống của người Việt.

Biệt thự được thiết kế theo cấu trúc chữ ‘Khẩu’ – gồm các dãy nhà khép kín bao quanh một khoảng sân trung tâm. Thiết kế này vừa đảm bảo an ninh, vừa tạo giếng trời, giúp mọi căn phòng đều có ánh sáng tự nhiên.

Theo HANOIDB (Cơ sở dữ liệu kiến trúc Hà Nội thuộc Đại học Kyoto, Nhật Bản), những hàng cột đúc bằng gang ở hành lang chạy quanh sân và lan can cầu thang tầng trên bằng sắt rèn là những chi tiết kiến trúc đặc trưng của công trình.

Một trong những điểm nhấn về kiến trúc của biệt thự là bốn cột đá nguyên khối, được chạm khắc tinh xảo các họa tiết tứ quý “Đào – Cúc – Trúc – Mai”. Đây là 4 loại cây tượng trưng cho sự luân chuyển 4 mùa, mang theo ước vọng về một năm 12 tháng luôn hòa thuận, mưa thuận gió hòa, bình an và vạn sự như ý.

Không gian sinh hoạt chính của gia đình bà Lê Thanh Thủy tập trung chủ yếu ở tầng hai. Cầu thang từ tầng một lên tầng hai của căn nhà được làm bằng gỗ lim.

Lan can có các con tiện gỗ tròn, trụ cái đầu cầu thang tạo hình cầu; phía trên là những ô trang trí với họa tiết mang đậm nét kiến trúc Á Đông truyền thống, được dùng làm ô thoáng hoặc vách ngăn để đón sáng, đồng thời mang ý nghĩa phong thủy cầu mong sự trường tồn, bình an cho gia đạo.

Được xây từ cách đây 100 năm nhưng căn biệt thự được đánh giá có thiết kế khá hiện đại, bao gồm đủ phòng ngủ khép kín cho từng thành viên trong gia đình, phòng dành cho khách, phòng ăn, phòng cho người giúp việc.

“Tất cả các phòng được thiết kế kết nối với nhau, tạo thành một thể thống nhất. Theo lời các cụ kể lại, việc thiết kế này nhằm tạo ra sự kết nối với gia đình, để mọi người yêu thương và tương trợ lẫn nhau”, bà Thủy nói.

Nhiều đồ nội thất như bàn ghế, sập gụ, tủ, giường nhập khẩu từ châu Âu hoặc Hong Kong từ đầu thế kỷ 20 và được giữ gìn cho đến ngày nay.

Theo bà Thủy, thời điểm cách đây 100 năm, giá trị của một bộ bàn ghế – tủ phấn, giường ngủ nhập khẩu có thể bằng một ngôi nhà nhỏ.

Ngôi biệt thự từng được mượn làm bối cảnh quay nhiều bộ phim như Mùi phở, Hà Nội mùa đông năm 46, Ngôi nhà cũ, Hoa sữa về trong gió và Hà Nội trong mắt em…

Căn nhà cổ nay cũng là điểm đến tham quan của nhiều du khách nước ngoài.

“Tôi vui vì nhà mình được nhiều người biết đến. Tôi chưa từng có ý định sang nhượng hay cải tạo nhà, chỉ mong con cháu các đời sau ở đây, giữ mãi những giá trị tốt đẹp mà ông bà để lại”, bà Thủy nói.