‘Cơn mưa tiền’ của Elon Musk không thể cứu ứng viên Cộng hòa

Dù chi tới 212 triệu USD vận động cho Ken Paxton, Elon Musk vẫn không thể giúp ứng viên Cộng hòa này giành ghế Thượng viện tại Texas.

“Đêm nay, anh chàng David đã đánh bại gã khổng lồ Goliath”, ứng viên đảng Dân chủ James Talarico ngày 3/11 tuyên bố trước đám đông ở Austin, Texas, sau khi giành chiến thắng trong cuộc đua vào Thượng viện trước đối thủ Cộng hòa Ken Paxton.

Kết quả trên đánh dấu lần đầu tiên một ứng viên Dân chủ giành chiến thắng tại Texas kể từ năm 1994, hiện thực hóa kỳ vọng “xanh hóa Texas” mà đảng này ấp ủ từ lâu.

Thất bại tại Texas đã dội một “gáo nước lạnh” vào đảng Cộng hòa cũng như tỷ phú Elon Musk, người đã rải “cơn mưa tiền” để hậu thuẫn Paxton vận động cử tri.

‘Núi tiền’ nửa tỷ USD khiến cử tri bất an

Từ trước khi kết quả ngã ngũ, cuộc đua Thượng viện tại Texas đã gây chú ý, không chỉ bởi mức độ quan trọng của nó mà còn vì số tiền khổng lồ đã được chi cho các chiến dịch vận động tranh cử ở đây.

Tính đến trước ngày bỏ phiếu, ít nhất 573,2 triệu USD đã được đổ vào các chiến dịch vận động để hỗ trợ ứng viên Paxton và Talarico. Trong đó, riêng Musk đã chi ít nhất 212 triệu USD nhằm hậu thuẫn ứng viên đảng Cộng hòa.

Số tiền trên biến cuộc đua Thượng viện Texas thành cuộc cạnh tranh tốn kém nhất lịch sử Mỹ. Nhưng đi kèm với đó, nó cũng khiến các cử tri không khỏi cảm thấy bất an khi điền vào lá phiếu của mình.

“Một khoản tiền khủng khiếp đang bị chi sai chỗ, tất cả chỉ nhằm giúp họ nắm quyền kiểm soát”, Rico Sanchez, thợ cơ khí 40 tuổi thuộc công đoàn địa phương, cho hay. Anh quyết định bầu cho ứng viên Dân chủ vì bất mãn với tình trạng chi phí sinh hoạt leo thang.

Kasey Blanco, cử tri 21 tuổi, vừa bầu cho Thống đốc Greg Abbott của phe Cộng hòa vừa bầu cho Talarico tranh cử vào Thượng viện, cũng có chung góc nhìn với Sanchez.

“Thật đáng sợ”, anh nói. “Người ta có thể thấy rõ các chính trị gia đang can thiệp sâu đến mức nào chỉ để giành lợi thế về phía mình và làm méo mó góc nhìn của công chúng”.

“Quyền lực chính trị phải thuộc về người dân và do người dân”, Blanco nhấn mạnh.

Khoản chi kỷ lục hơn nửa tỷ USD kể trên bao gồm cả tiền vận động của hai chiến dịch lẫn các nguồn chi từ bên ngoài.

Talarico ban đầu bỏ xa Paxton về quỹ vận động chiến dịch khi huy động được 155 triệu USD so với 40 triệu USD của đối thủ. Luật liên bang Mỹ quy định giới hạn mức quyên góp từ các cá nhân và bắt buộc họ phải công khai danh tính.

Tuy nhiên, sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố hậu thuẫn Paxton, một dòng tiền khổng lồ đã được dồn cho ứng viên Cộng hòa này thông qua các siêu ủy ban hành động chính trị (SPAC). Đây là những tổ chức có thể chi tiêu không giới hạn nhằm hậu thuẫn ứng viên, nhưng không được phép phối hợp trực tiếp với các chiến dịch tranh cử.

Paxton là người hưởng lợi lớn nhất từ dòng tiền này, trong đó có 168 triệu USD được Musk rót vào SPAC Senate Leadership Fund.

Truyền thông Mỹ ước tính Musk đã chi ít nhất 212 triệu USD để hậu thuẫn Paxton, song con số thực tế được cho là còn cao hơn do các khoản “tiền ngầm” chưa được khai báo. Ngoài ra, ủy ban MAGA Inc của Tổng thống Trump cũng chi ít nhất 10 triệu USD cho Paxton.

Ở chiều ngược lại, ủy ban Lone Star Rising đã chi ít nhất 21 triệu USD để hậu thuẫn ứng viên Dân chủ Talarico.

Trước khi kết quả ngã ngũ, cả hai ứng viên đều đã đưa ra những lời kêu gọi vận động cuối cùng vào tối 2/11.

Talarico xoáy sâu vào những cáo buộc tham nhũng trong quá khứ của Paxton khi ông còn làm tổng chưởng lý Texas, đồng thời chỉ trích chiến dịch vung tiền của Musk như một bằng chứng cho thấy đối thủ đang đặt lợi ích với giới đại gia lên trên cử tri bình dân.

Chiến dịch của ông liên tục nhắc đến bộ phim truyền hình Friday Night Lights kể về một đội bóng bầu dục Mỹ bị đánh giá thấp nhưng luôn nỗ lực vươn lên.

“Chúng ta sẽ làm nên điều phi thường”, Talarico phát biểu từ San Antonio. “Chúng ta sẽ viết nên lịch sử. Chúng ta sẽ khiến giới tỷ phú phải bàng hoàng, làm cho cả thế giới phải ngỡ ngàng khi đòi lại Texas”.

Paxton trong khi đó khắc họa Talarico là người đi ngược hoàn toàn với những giá trị cốt lõi của Texas, bang đã nghiêng về phe Cộng hòa suốt ba thập kỷ. Ông tuyên bố mô hình đánh thuế thấp cùng với các chính sách xã hội bảo thủ từ lâu đã tạo cho Texas một vị thế biểu tượng đặc biệt trong tư tưởng đảng Cộng hòa.

Chiến dịch của Paxton liên tục nhắc về Cuộc cách mạng Texas năm 1836, cuộc khởi nghĩa chống lại quyền cai trị của Mexico thời bấy giờ.

“Chúng ta chưa bao giờ đến gần nguy cơ mất đi tất cả những gì quý giá nhất đến thế, từ công ăn việc làm, kế sinh nhai cho đến lối sống đặc trưng của người Texas”, ông phát biểu tại một sự kiện ở hạt Collin. “Nếu Texas sụp đổ, chúng ta sẽ chẳng còn một Texas nào khác để tìm đến”.

Đi bầu ngày 3/11, Monique Orellana, 46 tuổi, cho hay bà cảm thấy không thoải mái trước chiến dịch vung tiền của Musk. “Ông ấy đang chi cả đống tiền vào Texas chỉ để đạt được bất cứ thứ gì mình muốn”, bà nói.

Dù thuộc đảng phái nào, Orellana vẫn mong các quan chức được bầu phải làm đúng trách nhiệm của mình và đại diện cho tiếng nói người dân.

“Tôi sẵn sàng bầu cho đảng Cộng hòa nếu cảm thấy họ thực sự làm những gì đã hứa. Nhưng hiện tại, tôi không thấy được điều đó”, bà cho hay. “Tổng thống Trump đã hứa không khơi mào chiến tranh, vậy mà ông ấy vẫn làm. Rồi ông ấy bảo sẽ bình ổn giá nhu yếu phẩm ngay ngày đầu tiên nhậm chức. Kết quả là giá cả vẫn cứ tăng vọt”.

Trong phát biểu sau khi kết quả ngã ngũ, Paxton thừa nhận thất bại trước đối thủ Talarico, gửi lời chúc mừng đến ứng viên Dân chủ và bày tỏ hy vọng Talarico sẽ “làm những điều tốt đẹp cho Texas”.

Còn Elon Musk dường như không quá phiền lòng vì thất bại của đảng Cộng hòa sau khi ông đã rót khoảng nửa tỷ USD cho các ứng viên. “Tôi đoán rằng những chùm laser can thiệp bầu cử chiếu từ vũ trụ lần này đã không hiệu quả”, tỷ phú bông đùa trên X.

Vũ Hoàng (Theo Al Jazeera, AFP, Reuters)