Giáo sư Toán đại học danh tiếng Mỹ từ chức sau bê bối dùng AI

MỹSantiago Schnell, giáo sư Toán kiêm hiệu phó phụ trách học thuật của Đại học Dartmouth, từ chức sau khi bị “khui” dùng AI gần như 100% để viết các bài nghiên cứu, bình luận.

Thông tin được công bố vào hôm 28/10, theo Inside Higher Ed, một ngày sau khi Santiago Schnell bị ủy ban cố vấn của trường đánh giá không đáp ứng các tiêu chuẩn về liêm chính học thuật.

“Vì tôn trọng đồng nghiệp và trường, ông Santiago Schnell đã từ chức và rời khỏi trường”, Hiệu trưởng Đại học Dartmouth, Sian Leah Beilock, viết trong một bản ghi nhớ gửi cho sinh viên, giảng viên và nhân viên.

Ồn ào xoay quanh việc Schnell sử dụng AI bắt đầu vào tháng 8, sau cuộc điều tra của tờ Semafor. Công cụ Pangram đã xác định một bài xã luận do ông viết cho tờ The Washington Post có ít nhất 80% nội dung được tạo ra bởi AI.

Vài tuần sau đó, phóng viên The Dartmouth cũng điều tra các bài viết khác của Schnell. Theo tờ báo sinh viên này, công cụ Pangram xác định 96% nội dung trong 9 bài viết chuyên môn mà Schnell công bố trong năm nay, bao gồm hai bài nghiên cứu về toán học, đều là sản phẩm của AI.

Mặc dù Schnell thừa nhận có sử dụng AI để hỗ trợ viết các bài báo, ông khẳng định rằng AI không hề “thay thế” cho “công tác nghiên cứu, tư duy trí tuệ hay vai trò tác giả” của mình.

Tuy nhiên, lời giải thích này không đủ để xoa dịu làn sóng phản đối từ sinh viên và giảng viên. Họ cho rằng ông xứng đáng bị sa thải vì đã vi phạm quy tắc danh dự của trường – vốn yêu cầu sinh viên phải công khai nếu sử dụng các công cụ AI tạo sinh để hoàn thành bài tập.

Trước sự phản đối gay gắt, hiệu trưởng Beilock đã thành lập một ủy ban cố vấn độc lập, bao gồm các giảng viên và cựu sinh viên của trường. Qua quá trình xác minh, ủy ban này kết luận rằng Schnell đã sử dụng công cụ Claude để chỉnh sửa đáng kể một bản thảo nghiên cứu, khắc phục lỗi lập trình và tạo hình ảnh cho một tạp chí khoa học, theo The Washington Post.

Trong lịch sử trò chuyện với Claude, Santiago Schnell đã gửi những câu hỏi như: “Bạn có phát hiện ra vấn đề khoa học hay mâu thuẫn nào trong bài báo khiến tôi không thể nộp bài không?”.

Với một bài báo khác, Schnell hỏi Claude liệu bài viết của ông có nhiều dấu hiệu do AI viết lộ liễu không. Vị giáo sư sau đó đã gửi đi bản thảo chứa nhiều gợi ý chỉnh sửa từ Claude.

Ủy ban cố vấn cũng nhận định Schnell không tiết lộ đầy đủ việc sử dụng AI cho một số ấn phẩm, đồng thời trì hoãn và không trả lời các yêu cầu của họ. Hành vi này “có thể được coi là vi phạm” nhiều chính sách của trường.

Dù vậy, việc ông Schnell từ chức không có nghĩa là Dartmouth – nơi tự nhận là cái nôi của trí tuệ nhân tạo – sẽ quay lưng lại với AI.

“Để giữ vững vị thế tiên phong của Dartmouth trong lĩnh vực AI, chúng ta buộc phải dẫn dắt trong một môi trường đầy biến động và thay đổi nhanh chóng”, Beilock viết. Bà nói thêm rằng các nhà lãnh đạo của trường phải làm gương về sự minh bạch và khả năng phán đoán của con người – những phẩm chất mà họ kỳ vọng ở sinh viên và các nhà nghiên cứu tại Dartmouth.

Dartmouth thuộc nhóm Ivy League – 8 đại học tư hàng đầu nước Mỹ. Trường xếp thứ 12 trong bảng xếp hạng đại học năm 2027 của US News.

Santiego Schnell đảm nhiệm vai trò hiệu phó phụ trách học thuật ở Dartmouth được hơn một năm. Ngoài ra, ông là giáo sư toán, kiêm giáo sư thỉnh giảng về sinh hóa, sinh học tế bào và khoa học dữ liệu y sinh, theo website của trường.

Khánh Linh tổng hợp