Nam sinh ẵm hai giải cao nhất ở Olympic Toán, Sinh học toàn quốc

Hoàng Tiến Anh, 19 tuổi, ngành Khoa học và Công nghệ Y khoa, định hướng Kỹ thuật y sinh, cũng là sinh viên đầu tiên của trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH) giành giải ở hai cuộc thi trong cùng năm.

“Đây là dấu mốc đáng nhớ của mình”, Tiến Anh nói.

Theo một số giảng viên, thành tích của Tiến Anh khá hiếm. Một số trường có sinh viên đạt giải Olympic toàn quốc hai môn nhưng thường là Toán và Tin hoặc Cơ học và Vật lý – những môn liên hệ mật thiết.

Còn với Toán và Sinh, dù cùng là khoa học tự nhiên, phương pháp học và tư duy rất khác nhau, theo TS Lê Thị Vân Anh, giảng viên khoa Khoa học Sự sống, trưởng đoàn thi Olympic Sinh học sinh viên toàn quốc năm 2025 của USTH.

Cô Vân Anh nhìn nhận Toán đòi hỏi tư duy trừu tượng và logic, khả năng chứng minh, suy luận chặt chẽ và sáng tạo, không phụ thuộc vào trí nhớ nhiều. Trong khi đó, Sinh đòi hỏi tư duy hệ thống, khả năng quan sát, ghi nhớ, phân tích dữ liệu. Phương pháp học Sinh tập trung vào hiểu cơ chế, ghi nhớ chi tiết, kết hợp kỹ năng thực hành khéo léo, chính xác.

“Rất khó để đạt giải cao ở cả Toán và Sinh như Tiến Anh”, cô Vân Anh nói.

Tiến Anh là cựu học sinh chuyên Toán, trường THPT chuyên Lê Quý Đôn, Khánh Hòa. Vào học lớp 10, nam sinh thêm yêu thích môn Sinh bởi thầy giáo có cách dạy “độc, lạ”, lồng ghép kiến thức qua trò chơi, cho làm bài tập như thi đấu. Tiến Anh thích thú, tiếp thu bài tốt, và được chọn vào đội tuyển của trường.

Năm lớp 12, nam sinh giành giải khuyến khích thi học sinh giỏi quốc gia, được tuyển thẳng vào USTH. Tiến Anh quyết định theo Kỹ thuật y sinh bởi cho rằng ngành này gần gũi với đam mê Sinh học, cũng phù hợp với sở thích liên quan đến kỹ thuật.

“Hồi nhỏ, mình hay tháo tung các thiết bị trong nhà như quạt, điện thoại để xem cách thức hoạt động”, Tiến Anh kể. “Mình tin Kỹ thuật y sinh phù hợp với mình”.

Chương trình tại USTH kéo dài 3 năm thay vì 4 năm nên khối lượng kiến thức và thời gian thực hành mỗi năm nhiều hơn các trường khác, lại học 100% bằng tiếng Anh. Tiến Anh cho hay không gặp nhiều khó khăn nhờ có IELTS 7.5, đã quen với cường độ học tập từ thời ở trường chuyên.

Vì thế khi đọc thông báo tuyển chọn sinh viên dự thi Olympic toàn quốc hai môn Toán và Sinh, Tiến Anh đăng ký ngay. Vượt qua khoảng 40 bạn khác ở mỗi cuộc thi, Tiến Anh được chọn vào đội tuyển của trường.

Cô Vân Anh cho biết ở kỳ thi cấp trường môn Sinh, Tiến Anh đã đạt điểm cao nhất. Với các câu tự luận liên quan tình huống thí nghiệm, Tiến Anh đều có phương pháp phân tích rất tốt để đi đến kết luận.

“Em luôn chăm chỉ, chứng tỏ được nền kiến thức Sinh học vững chắc và có phương pháp tư duy hệ thống. Các buổi thực hành, em thường thích mày mò tự làm cho đến khi đạt được kết quả mong đợi, rồi đặt thêm nhiều câu hỏi cho giảng viên để lý giải các kết quả đạt được”, cô Vân Anh kể.

Trước kỳ thi toàn quốc diễn ra ở Huế hồi tháng 8, Tiến Anh học quân sự ba tuần. Cô Vân Anh ấn tượng bởi chiếc vali mà em kéo thẳng ra sân bay quá nửa là sách vở.

Tiến Anh cho biết phải tranh thủ tự ôn luyện trong thời gian học quân sự do không thể liên lạc thường xuyên với thầy cô.

“Nhờ có nền tảng, mình chỉ cần nghe thầy cô giảng lại rồi tự học là có thể tự tin đi thi”, Tiến Anh nói.

Ngược lại, với kỳ thi Olympic Toán trước đó, Tiến Anh phải trải qua hai tháng ôn luyện đầy thử thách. Mỗi cuối tuần, Tiến Anh học 5 tiếng với giảng viên Toán của trường hoặc Viện Toán học.

Ban đầu, Tiến Anh choáng ngợp trước chiếc bảng ken đặc những con số và phương trình. Sau mỗi buổi học, số bài tập thầy cô giao nhiều tới mức Tiến Anh phải lên kế hoạch thật chi tiết cho mỗi ngày mới vừa đảm bảo việc học trên lớp, vừa ôn luyện được cho kỳ thi.

“Mình thường lên mạng tìm hiểu rồi hỏi thầy cô và các thành viên trong đội mỗi khi gặp bài khó, nhưng thường phải bỏ khoảng 20%”, Tiến Anh kể.

Sau hai kỳ thi Olympic trong vòng 4 tháng, Tiến Anh bắt đầu bước vào nhiều môn chuyên ngành. Nam sinh duy trì tự học, củng cố kiến thức, tăng cường khả năng tiếng Anh bằng cách xem video trên mạng.

Tiến Anh cũng tiếp tục tham gia câu lạc bộ Hỗ trợ học tập của trường, cùng các thành viên ban Sinh học tổng hợp tài liệu, tổ chức lớp ôn tập cho sinh viên khác. Có thời gian rảnh, Tiến Anh luyện múa Balisong để giải trí.

Thời gian tới, nam sinh mong được đến Pháp thông qua học bổng sau đại học hoặc các chương trình trao đổi ngắn hạn ở USTH.

Dương Tâm