Nhiều học sinh bị bắt nạt hơn 5 lần trong năm học

Khoảng 34% trong số gần 2.200 học sinh THCS được khảo sát cho biết bị bạo lực học đường từ 5 lần trở lên trong năm học, chuyên gia nói ‘nguy hiểm, đáng báo động’.

PGS. TS Nguyễn Thị Hằng Phương, khoa Tâm lý – Giáo dục – Công tác xã hội, trường Đại học Sư phạm, Đại học Đà Nẵng, chia sẻ số liệu trên bên lề hội thảo về sức khỏe tâm thần của phụ nữ và trẻ em trong bối cảnh thế giới số, do Học viện Phụ nữ Việt Nam tổ chức cuối tuần qua.

Khảo sát này do bà và cộng sự thực hiện ở 4 trường THCS của Đà Nẵng. Ngoài ra, gần 74% học sinh cho biết từng bị bạo lực trong một năm học. Trong đó, bạo lực tinh thần là phổ biến nhất (ở mức 3,17/5 điểm), đặc biệt là gọi bằng biệt danh xấu hay trêu ghẹo tên cha mẹ. Mức độ nặng hơn có thể kể đến là chê bai hình thể, ép giao món đồ yêu thích, gọi vào nhà vệ sinh để đánh.

Hồi tháng 9, Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) cũng công bố khảo sát tương tự. Với hơn 7.350 học sinh từ 194 trường THCS của Việt Nam, gần 20% cho biết bị bắt nạt “vài lần một tháng”, cao hơn nhiều quốc gia như Hàn Quốc (13,5%), Nhật Bản (15,7%), Thái Lan (18,2%).

“Tỷ lệ này là nguy hiểm, đáng báo động”, bà Phương nói, lo ngại hành vi bắt nạt ngày càng có nhiều hình thức, khiến người ngoài cuộc, ngay cả người chứng kiến, khó có thể kết luận đó là bắt nạt học đường. Trong khi, lựa chọn hàng đầu của nạn nhân là im lặng.

Bà lấy ví dụ một học sinh bị ép làm rơi chiếc bút yêu thích xuống đất rồi đi ra ngoài, để bạn đến lấy. Cách này khiến không ai biết có hành vi bắt nạt xảy ra. Dù có kể lại, nhiều bố mẹ có xu hướng nói “Con phải làm gì thì bạn mới lấy”. Sự thiếu tin tưởng đó khiến đứa trẻ bị bắt nạt im lặng, không muốn hoặc không dám kể với ai.

Với nhóm bắt nạt bạn, PGS Phương cho biết các em cũng có thể là nạn nhân của việc này, đặc biệt là trong gia đình. Theo bà, khi bố mẹ dùng quyền lực để áp đặt, bắt con cái làm điều gì đó thì trẻ cũng có xu hướng thể hiện uy quyền bằng việc tấn công người yếu thế hơn. Ngoài ra, các em còn có thể bị tác động bởi cách cư xử của bạn bè xung quanh, của mạng xã hội, game trực tuyến…

Bắt nạt học đường để lại hậu quả nghiêm trọng tới cơ thể, suy nghĩ, cảm xúc, hành vi của học sinh. Các em bị bắt nạt thường có suy nghĩ tiêu cực, hận thù, thường chán nản, thất vọng, suy sụp, rồi dẫn đến hành vi chống đối, không muốn tương tác, giao tiếp, bỏ học, tự hại bản thân.

Để hạn chế bắt nạt học đường, bà Phương cho rằng việc cần làm đầu tiên là điều chỉnh mối quan hệ, cách cư xử trong gia đình.

“Khi gia đình hạnh phúc, yêu thương nhau, con cái sẽ hạnh phúc, từ đó hành vi bắt nạt học đường sẽ được giảm thiểu”, bà Phương nói.

Dương Tâm