OpenAI và ‘liên minh không trọn vẹn’ với Microsoft, Apple

Hai ông lớn công nghệ Microsoft và Apple từng đặt niềm tin và tiền bạc vào OpenAI nhưng kết quả không như mong đợi.

Một năm trước, OpenAI vẫn nổi bật nhất trong cuộc đua trí tuệ nhân tạo nhờ các sản phẩm GPT có hàng trăm triệu người dùng đón nhận. Trong khi đó, hầu hết đối thủ phải chi hàng tỷ USD xây dựng mô hình hay tuyển dụng nhân sự để cố gắng bắt kịp.

Nhưng sau một năm, mọi thứ đảo chiều. OpenAI đang phải cạnh tranh mạnh mẽ với đối thủ Anthropic, công ty được xây dựng bởi nhóm cựu nhân viên OpenAI và tập trung vào khách hàng doanh nghiệp. CEO OpenAI Sam Altman liên tục tái cấu trúc bộ máy lãnh đạo, nhưng bị đánh giá chưa thấy hiệu quả rõ rệt. Gần nhất, công ty bị đối tác lớn nhất là Apple đưa ra tòa.

Theo Business Insider, vụ kiện thu hút sự chú ý lớn khi một trong những công ty quyền lực nhất thế giới đang đưa một trong những startup AI giá trị nhất thế giới ra tòa. Đây là lần thứ hai OpenAI liên minh với một gã khổng lồ công nghệ và kết quả là cuộc chia tay rắc rối.

Rạn nứt đầu tiên diễn ra với Microsoft, đồng minh quan trọng nhất của OpenAI khi mới thành lập. Hãng phần mềm Mỹ rót một tỷ USD cho startup này vào năm 2019, thời gian ngắn sau khi Elon Musk ngừng đầu tư và rời đi vì xung đột. Năm 2023, sau khi ChatGPT bùng nổ, Microsoft tiếp tục chi đầu tư 13 tỷ USD.

Microsoft cũng bảo vệ Sam Altman khi ông bất ngờ bị sa thải cuối 2023. Satya Nadella, CEO Microsoft, được xem là người hỗ trợ đắc lực nhất trong các cuộc đàm phán để Altman phục chức CEO.

Mối quan hệ gắn bó giúp Microsoft trở thành “đại lý độc quyền” trong việc khai thác sức mạnh tính toán, giao diện lập trình, sản phẩm và hàng loạt nghiên cứu của OpenAI. Nhưng đến cuối tháng 4, cả hai công bố thỏa thuận mới, chính thức chấm dứt giai đoạn độc quyền giữa hai bên. OpenAI giờ đây tự do cung cấp và thương mại hóa các mô hình AI ngoài hệ sinh thái Microsoft, đồng thời giới hạn chia sẻ doanh thu. Dù Microsoft vẫn giữ vai trò đối tác chiến lược, cung cấp hạ tầng đám mây cho OpenAI và hưởng lợi từ giá trị khoản đầu tư, Bloomberg đánh giá cả hai “về cơ bản đã chấm dứt hợp tác”.

Thỏa thuận được đưa ra vài tuần sau khi Financial Times cho biết Microsoft cân nhắc hành động pháp lý liên quan đến thương vụ điện toán đám mây trị giá 50 tỷ USD giữa Amazon và OpenAI. Hãng phần mềm Mỹ cho rằng công ty đứng sau ChatGPT đã vi phạm hợp đồng khi bắt tay với bên thứ ba trái phép.

Theo các chuyên gia, câu chuyện Apple – OpenAI không phải là “bản sao” của Microsoft – OpenAI, nhưng có một số điểm tương đồng. Năm 2024, khi mới hợp tác với công ty của Sam Altman, Apple dành nhiều lời khen cho đối tác và đưa ChatGPT vào những sản phẩm vốn đang có hàng tỷ người dùng – động thái được đánh giá là thắng lợi cho cả hai.

Nhưng sau đó, OpenAI có nước đi khiến Apple không hài lòng. Công ty mua lại IO, startup thiết bị AI của cựu phó chủ tịch Apple Jony Ive, với giá 6,5 tỷ USD, đồng thời công bố kế hoạch chế tạo một thiết bị phần cứng, theo cách nào đó sẽ cạnh tranh với iPhone.

Trong đơn kiện, Apple tố OpenAI đánh cắp bí mật kinh doanh để phát triển thiết bị bằng cách triển khai chiến dịch rộng khắp nhằm chiếm giữ, tận dụng thông tin mật của mình qua cựu nhân viên, quy trình tuyển dụng và mối quan hệ với các nhà cung ứng linh kiện. Hai cựu nhân viên Apple được nêu trong đơn kiện gồm Chang Liu, cựu kỹ sư hệ thống điệp cấp cao, và Tang Yew Tan, từng giữ chức phó chủ tịch thiết kế sản phẩm iPhone và Apple Watch. Đơn kiện thậm chí liệt kê hơn 400 nhân viên Apple đã chuyển sang làm việc cho OpenAI trong những năm qua.

Đây không phải lần đầu Apple sử dụng hệ thống tòa án để chống lại một đối thủ tiềm năng của iPhone. Họ từng làm điều tương tự với Samsung từ năm 2011. Dù vậy, việc công ty chọn kết thúc mối quan hệ với OpenAI bằng cách đưa nhau ra tòa cho thấy cả hai đã có những mâu thuẫn không thể giải quyết.

Một số trang công nghệ đánh giá, việc các đối tác không hài lòng với OpenAI còn đến từ phong cách lãnh đạo của Sam Altman. Trước đó, nhiều thông tin mô tả CEO này có cách làm việc “bất nhất”. Chẳng hạn, điều tra do New Yorker thực hiện tháng 4 cho thấy ông bị đồng nghiệp cũ và đối tác đánh giá khó nắm bắt, không nhất quán trong các cuộc giao tiếp.

Theo Business Insider, dù lý do nào, việc thiết lập liên minh quan trọng với hai “ông lớn” công nghệ nhưng đều kết thúc trong bất hòa cho thấy OpenAI “đang có vấn đề” với đối tác.

Jim Cramer, người dẫn chương trình và chuyên gia tài chính nổi tiếng người Mỹ, nhận định OpenAI có thể là bên thiệt hơn khi bị Apple đưa ra tòa. “Tôi cảm thấy đây là vụ kiện nặng ký, bởi đó không phải là hành động Apple thường làm”, ông nói trong chương trình Squawk on the Street của CNBC ngày 13/7. “Apple có những cố vấn pháp lý rất giỏi. Họ không có xu hướng kiện tụng chỉ để cho có”.

Bảo Lâm tổng hợp

• Elon Musk lại ‘khẩu chiến’ với Sam Altman
  

  
  
  

• Apple kiện OpenAI, cáo buộc ‘đánh cắp bí mật kinh doanh’
  

  
  
  

• CEO Anthropic nói rời OpenAI vì ‘người không đáng tin’
  

  
  
  

• Cuộc chiến dai dẳng giữa OpenAI và Anthropic